بە بەشداریی ئێران؛ وڵاتانی کەنداو بۆ دیاریکردنی ڕێڕەوێکی سەلامەت لە گەرووی هورمز کۆدەبنەوە
وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران ئاشکرای دەکات، دووشەممەی داهاتوو لە وڵاتی عومان کۆبوونەوەی وڵاتانی کەناراوی کەنداو و دەریای عومان بە بەشداریی ئێران و عێراق بەڕێوەدەچێت، بە ئامانجی تاوتوێکردنی رێڕەوێکی سەلامەت بۆ کەشتیوانیی بازرگانی لە گەرووی هورمزدا.
جووتیارانی دەڤەری باڵەکایەتی لە سنووری ئیدارەی سەربەخۆی سۆران، بەهۆی ڕێگریکردن لە ساغکردنەوە و فرۆشتنی بەرهەمە کشتوکاڵییەکانیان گرد بوونەوە و ڕێگەی سەرەکیی نێوان چۆمان - سۆرانیان داخست.
ئەحمەد سەحاف، هەڵسوڕێنەری کارەکانی باڵیۆزخانەی عێراق لە لیبیا ئاشکرای کرد، تاوەکو ئێستا ٣٨٨ کۆچبەری عێراقی گەڕێنراونەتەوە و هەماهەنگیی ئاستبەرز لەگەڵ لایەنە ئەمنییەکانی لیبیا بەردەوامە بۆ رزگارکردنی کۆچبەرانی دیار و نادیار و ئامادەکردنیان بۆ گەڕانەوەی ئارەزوومەندانە.
کۆمپانیای دابەشکردنی بەرهەمە نەوتییەکانی عێراق سەرلەبەری ئەو دەنگۆیانەی رەتدەکاتەووە کە باس لە بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی دەکەن و دەڵێت، بەرهەمە نەوتییەکانی تایبەت بە هاووڵاتییان بە نرخە پاڵپشتیکراوەکەی پێشووی خۆیان دەمێننەوە.
لە ماوەی ٢٤ کاتژمێری ڕابردوودا، گۆڕەپانی سەربازی و سیاسیی یەمەن شایەتی ئاڵۆزیی بەرچاو بووە. پاش کۆنترۆڵکردنی بەندەری ستراتیژیی مەخا لەلایەن چەکدارانی حوسییەوە، ئاسایشی کەشتیوانی لە دەریای سوور رووبەڕووی مەترسیی جدی بووەتەوە، لە کاتێکدا هەوڵە نێودەوڵەتی و ناوچەیییەکان بۆ کۆنترۆڵکردنی دۆخەکە بەردەوامن.
سندووقی دراوی نێودەوڵەتیی دەڵێت، سەرەڕای ئاڵۆزییە جیۆپۆلیتیکییەکان، قەیرانی وزە و ئاستەنگەکانی بازرگانی، گەشەی ئابووریی جیهان بۆ ئەمساڵ دەگاتە ٣٪ کە ئەمەش لە ئاستی پێشبینییە سەرەتاییەکان بەرزترە.
دەستەی دەستپاکی عێراق هەڵمەتێکی لە پارێزگای سەڵاحەدین ئەنجامدا و توانی بەڕێوەبەری بەشی وەبەرهێنان لە شارەوانیی تکریت دەستگیر بکات، بە تۆمەتی راییکردنی مامەڵەی وەبەرهێنان و بەخشینی زەوی بە شێوەیەکی نایاسایی و بۆ دەستکەوتی کەسی لەسەر حسابی دەوڵەت.
ئەمڕۆ ٢٥ ساڵ بەسەر هێرشە خوێناوییەکانی ١١ی سێپتەمبەری ساڵی ٢٠٠١دا تێپەڕی، ئەو رووداوەی بڕبڕەی پشتی ئاسایشی نێودەوڵەتیی هەژاند و بووە دەستپێکی گۆڕانکارییەکی ریشەیی لە سەرجەم هاوکێشە سیاسی و سەربازی و جیۆپۆلەتیکییەکانی جیهاندا.
ئاژانسەکان دەڵێن، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا، داواکارییەکی محەمەد بن سەلمانی شازادەی جێنشینی سعوودیەی بۆ ئەنجامدانی هێرشی سەربازی بۆ سەر حوسییەکان لە یەمەن رەتکردووەتەوە.
بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی گەرمیان ئاشکرایکرد، ئەو دەنگۆیانەی لەسەر بەردبارانکردن و شکاندنی جامی ماڵ و ئۆتۆمبێلەکان لەلایەن "جنۆکە"وە لە شاری کفری بڵاوکرابوونەوە دوورن لە راستییەوە، دەرکەوتووە چوار منداڵ لەپشت کردەوەکەوە بوون و ئێستاش لەلایەن هێزەکانی پۆلیسەوە دەستگیرکراون.
سەرەڕای بەڵێنەکانی حکوومەت بۆ دابینکردنی کارەبای ٢٤ کاتژمێری و گرانکردنی نرخەکەی، ئاستی پێدانی کارەبای نیشتمانی لە دهۆک و ناوچەکانی دەوروبەری هەولێر بە شێوەیەکی بەرچاو دابەزیوە و هاووڵاتییان رووبەڕووی قەیرانێکی نوێ بوونەتەوە.
حوسییەکان شاری موخای یەمەنیان لە نزیک دەریای سوور و گەرووی بابولمەندەبیان کۆنترۆڵ کرد.
دەزگا ئەمنییەکانی حەسەکە ژمارەیەک لە تۆمەتبارانی تاوانی کوشتنی شەڕڤان (سامی شێخموس حەسۆ)یان دەستگیرکرد، و سیپان حەمۆ بریکاری وەزیری بەرگریی سوریا رایگەیاند، تەواوی ئەنجامدەرانی تاوانەکە کە عەرەبن رادەستی دادگا دەکرێن.
بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کەشناسی و بومەلەرزەزانیی هەرێم بڵاویکردەوە، لە ٤٨ کاتژمێری داهاتوودا پلەکانی گەرما کەمێک بەرزدەبنەوە و ئاسمانی هەرێم بە شێوەیەکی گشتی ساماڵ دەبێت.
نرخی نەوت بەراورد بە دوێنێ دابەزینێکی کەمی بەخۆیەوەبینی، نرخی نەوتی برێنت لە سەرووی ١٠٦ دۆلار و نەوتی تەکساس لە سەرووی ١٠١ دۆلار مامەڵەیان پێوەدەکرێت.
ئەمینداری گشتیی بزوتنەوەی عەسائیبی ئەهلی حەق دەڵێت، هێزەکانی پێشمەرگە دامەزراوەیەکی دەستوورین و چەمکی "داماڵینی چەک" نایانگرێتەوە، هاوکات جەختی لە گرنگی کۆنترۆڵکردنی چەکی گرووپە چەکدارەکان لەلایەن دەزگا ئەمنییەکانەوە کردەوە و ئاماژەی بەوەدا، کە رۆژی ٣٠ـی ئەیلول دەبێتە ساتەوەختێکی یەکلاکەرەوە.
نرخی زێڕ لە بازاڕەکانی جیهاندا بەراورد بە دوێنێ دابەزینی بەخۆوەبینی و ئۆنسەیەک لەو کانزا زەردە گەیشتووەتە چوار هەزار و ٣٢٣ دۆلار.
وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا سزای نوێی بەسەر کۆمەڵێک کەسایەتی و کۆمپانیای عێراقی w لوبنانی و سوریدا سەپاند، کە پەیوەندییان بە ئێران و کەتیبەکانی حزبوڵڵا و حزبوڵڵای لوبنانەوە هەیە.
قوباد تاڵەبانی رایگەیاند یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بەردەوام دەبێت لە هەوڵەکانی بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی هەرێم، بەڵام جەختی کردەوە، دەبێت ئەو حکومەتە لەسەر بنەمای هاوبەشیی راستەقینە بێت و بە بێ جیاوازی خزمەتی هاووڵاتییان بکات.
وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستیی هەرێمی کوردستان دەڵێت، لە کۆتایی هەفتەی داهاتوودا سیستەمی زانکۆلاین بۆ دەرچووانی پۆلی ١٢ـی ئامادەیی کارا دەکرێت و زۆربەی ئامادەکارییە تەکنیکییەکانیش بەکۆتا هاتوون.
مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان جەخت لەسەر پتەوکردنی هەماهەنگیی سەرجەم لایەنە سیاسییەکانی هەرێم دەکاتەوە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان و پاراستنی قەوارەی هەرێم، لە کاتێکدا یەکێتی و نەوەی نوێ ئامادەیی خۆیان بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەت رادەگەیەنن.
چەکدارە حووسیەکانی یەمەن دەستیان بەسەر دوورگەکانی زوقر و حەنیشی گەورە و بچووکدا لە باشووری دەریای سوور گرتوو، بەوەش لە کۆنتڕۆڵکردنی رێڕەوت دەریایی بابولمەندەب نزیکدەبنەوە.
سەرۆکوەزیرانی عێراق سەرپەرشتی کۆبوونەوەی پێنجەمی دەستەی باڵای هەماهەنگی نێوان پارێزگاكانی کرد و تێیدا بڕیار لەسەر جێبەجێکردنی دەستپێشخەریی دروستکردنی ١٥ شاری نوێی وەبەرهێنان لە سەرجەم پارێزگاکان و رێکارەکانی دابەشکردنی ملیۆنێک پارچە زەویی نیشتەجێبوون درا.
لە ئەنجامی تەشەنەسەندنی ئاڵۆزییە سیاسیەکان و دروستبوونی مەترسی لەسەر هێڵەکانی دابینکردنی وزە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، نرخی بەرمیلێک نەوتی خاوی برێنت بۆ زیاتر لە ١٠٧ دۆلار بەرزبوویەوە، نرخی ئۆنسەیەک زێڕیش گەیشتە چوار هەزار و ٤٢٣ دۆلار.
وەزارەتی بازرگانیی عێراق دەستپێکردنی پرۆسەی دابەشکردنی بەشەخۆراکی شەشەمی ئاردی مانگانەی راگەیاند و ئاشکرایکرد، لە قۆناغی یەکەمدا ناوچە هەژارنشینەکان سوودمەندی یەکەم دەبن.
لە گەڕەکی راپەڕینی شاری سلێمانی رووداوێکی تەقەکردن روویدا و بەهۆیەوە هاووڵاتییەک بە سەختی برینار بوو، پۆلیسی سلێمانیش دەڵێت، فەرمانی دەستگیرکردن بۆ تۆمەتبارەکە دەرچووە و بەدواداچوون بەردەوامە.
وەزارەتی پێشمەرگەی حکومەتی ماوەبەسەرچووی هەرێمی کوردستان بە فەرمی کۆتاییهاتنی پرۆسەی یەکخستنەوە و رێکخستنەوەی تەواوەتیی هێزەکانی لە ژێر چەتری وەزارەتەکەدا راگەیاند و دەڵێت، هەرێم دەبێتە خاوەنی سوپایەکی سەردەمیانە و یەکگرتوو.
ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق خوێندنەوەی دووەمی بۆ هەموارکردنەوەی یاسای هاتووچۆ کۆتایی پێهێنا، کە زنجیرەیەک ئاسانکاریی وەک کەمکردنەوەی سزاکان و هەڵوەشاندنەوەی دووقاتکردنەوەی سزاکان و رێگەدان بە رەشکردنی جامی ئۆتۆمبێل و درێژکردنەوەی وادەی بەکاربوونی ساڵانە لەخۆدەگرێت.
حکومەتی عێراق رایدەگەیەنێت سەرەتای هەفتەی داهاتوو سەرۆکوەزیران سەرپەرشتی شاندێکی باڵا دەکات بۆ ئەنجامدانی گەشتێک بۆ هەردوو وڵاتی فەرەنسا و ئەڵمانیا، بە مەبەستی بەهێزکردنی پەیوەندییە ئابوورییەکان و راکێشانی وەبەرهێنانی دەرەکی.
سەرۆکی جووڵانەوەی نەوەی نوێ لەگەڵ باڵیۆزی رووسیا لە عێراق و کونسوڵی گشتیی ئەو وڵاتە لە هەرێمی کوردستان کۆبووەوە و گۆڕانکارییەکانی پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەت و دۆخی ناوچەکەیان تاوتوێ کرد.