وەزیری نەوتی عێراق بۆ ئێن ئاڕ تی: هەناردەی نەوت سێ ملیۆن بەرمیلی تێپەڕاندووە
وەزیری نەوتی عێراق بۆ ئێن ئاڕ تی ئاشکرا کرد، هەناردەی نەوتی عێراق سێ ملیۆن بەرمیلی رۆژانەی تێپەڕاندووە و جەختیشی کردەوە کە بەرزکردنەوەی توانای بەرهەمهێنان و هەناردە، پەرەپێدانی پاڵاوگەکان و وەبەرهێنانی غاز لە کارە لەپێشینەکانی قۆناغی داهاتوون.
شارەوانیی سلێمانی ئاگاداریی شۆفێران و هاوڵاتییانی سلێمانی دەکات، بە مەبەستی خێرا کارکردن لە یەکتربڕی شەوکەت حاجی موشیر، سایدی رۆیشتن لە شەقامی بازنەیی مەلیک مەحمود بە ئاڕاستەی چوارڕیانی سەرچنار دادەخرێت.
کەشناسیی هەرێم بڵاویکردەوە، ئەمرۆ پلەکانی گەرما نزمدەبنەوە دوو بۆ سێ پلەی سیلیزی و لەگەڵ ئەگەری بەرزبوونەوەی تۆزێکی سوک لە کاتەکانی ئێوارە و شەودا لە ناوچەکانی ناوەڕاست و ڕۆژهەڵاتی هەرێم، سبەینێ پلەکانی گەرما نزمدەبێتەوە و لەگەڵ ئەگەری بوونی پەڵەهەور لە کاتەکانی ئێوارە.
قەیرانی سووتەمەنی لە هەرێم بەردەوامە و چاوەڕواندەکرێت ئەم هەفتەیە پەرلەمانى عێراق بڕیار لەسەر شێوازى چارەسەرکردنى قەیرانى بەنزین لە هەرێم بدات، سامانە سروشتیەکانی هەرێمیش دوو پێشنیارى نوێی لەو بارەیەوە خستەڕوو، پەرلەمانتارێکی نەوەی نوێش کە ئەندامى لیژنەکەى پەرلەمانى عێراقە بۆ لێکۆڵینەوە لە ٥٠ هەزار بەرمیل نەوتەکەى هەرێم دەڵێت، پێشنیارەکانى سامانە سروشتییەکان بۆ چارەسەرکردنی کێشەی بەنزین نییە.
هاتووچۆی کۆیە ڕایگەیاند، لە ڕووداوێکی سەختیی هاتووچۆدا لەسەر رێگای کۆیە – سماقوڵی کەسێک گیانی لەدەستدا و دوو کەسیش برینداربوون.
لە رووداوێکی دڵتەزێندا لە خورماتوو، تەرمی مێردمنداڵێکی تەمەن ١٦ ساڵ گەیەندرایە نەخۆشخانە و بە وتەی پۆلیس، لەلایەن باوک و خاڵییەوە ئەشکەنجە دراوە و بەو هۆیەوە گیانی لەدەستداوە.
سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت، وڵاتەکەی لە جەنگی دژ بە ئێران سهركهوتن بهدهست دەهێنێت و ئەمەش دەبێتە هۆی نزمبوونەوەی نرخی نەوت لە تەواوی جیهاندا، دەشڵێت بهشێكی زۆری ههناردهكردنی نهوت له ڕێگهی گهرووی هورمزهوه پارێزراو دەبێت.
وتەبێژی حەج و عومرەی کوردستان دەڵێت، ناوی حاجییان و کۆمپانیاکانی تایبەت بە حەج و عومڕە بۆ ساڵی ٢٠٢٧ لە رێگەی تیروپشکی ئەلکترۆنییەوە ئاشکرا دەکرێن. دەشڵێت، پشکی هەرێم بۆ حەج پێنج هەزار کەسە لە کاتێکدا، تا ئێستا ١١٦ هەزار هاوڵاتی فۆرمیان پڕکردووەتەوە.
بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی نانەکەلی بۆ شێرپەنجە و خوێن لە شاری هەولێر ئامارێکی دڵخۆشکەر لەبارەی چاکبوونەوەی توشبووانی شێرپەنجە ڕاگەیاند و ئاشکرای کرد، رێژەی چاکبوونەوە لە ئاستێکی زۆر بەرزدایە و گەیشتووەتە ٧٥٪ـی توشبووان.
شاندێکی وەزارەتی دارایی هەرێم بۆ گفتوگۆکردن سەبارەت بە بودجەی ساڵی داهاتوو، لە بەغدایە و بڕیار وایە ئەمڕۆ لەگەڵ وەزارەتی دارایی عێراق، پەیوەست بە بودجە کۆببنەوە.
ئەو گەنجەی ماوەی نزیکەی دوو رۆژ بوو لە رواندز بێ سۆراغ بوو ئەمڕۆ تەرمەکەی لە گەلی دۆزراوەتەوە و بەرگری شارستانی سۆرانیش دەڵێت، تیمەکانیان ئێستا سەرقاڵی گەڕاندنەوەیین.
بەرپرسانی سعودیە لە راگەیەندراوێکی فەرمیدا ئاشکرایانکرد، بەهۆی هێرشی حووسییەکان بۆ سەر چەند شاری باشووری سعودیە، دەیان کەس برینداربوون.
نرخی نەوت بەردەوامە لە بەرزبوونەوە و نرخی بەرمیلێکی ٩٧ دۆلاری تێپەڕاند، ئەوەش بههۆی نیگهرانی له بهردهوامی ململانێكان و پهرهسهندنهوهی گرژییهكان له نێوان ئهمهریكا و ئێران و نهگهیشتنی نهوتی پێویست بۆ بازاڕهكانی جیهان.
چوارچێوەی هەماهەنگی لە کۆبوونەوەی خولیی خۆیدا چەند پرسێکی ستراتیژیی سیاسی و یاسایی تاوتوێ کرد، لەوانەش یەکلاکردنەوەی وەزیرە ماوەکانی ناو کابینەی حکوومەت و خێراکردنی هەنگاوەکان بۆ پەسندکردنی یاسای نەوت و گاز.
سەرۆک کۆماری تورکیا دەڵێت، تەواوی وڵاتانی ناوچەکە و ئابووریی جیهان باجی ئەو شەڕ و ئاڵۆزییانە دەدەن، کە بەهۆی پێشێلکاری و کردەوە سەربازییەکانی ئیسرائیلەوە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دروستبووە.
راوێژکاری دارایی سەرۆکی وەزیرانی عێراق دەڵێت، بەهۆی ئاڵۆزییەکانی گەرووی هورمزەوە، بەغدا بەدوای رێگەی جێگرەوە و وڵاتانی دراوسێدا دەگەڕێت بۆ هەناردەکردنی نەوتەکەی، بە ئامانجی پاراستنی ئاستی هەناردەی رۆژانەی کە دەگاتە زیاتر لە سێ ملیۆن بەرمیل.
نرخی نەوت بەرزترین ئاستی خۆی لە ماوەی شەش هەفتەی رابردوودا تۆمار کرد، ئەوەش بەهۆی راگرتنی بەشێک لە هەناردەی نەوتی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئاڵۆزییە سەربازییەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران لە گەرووی هورمز.
پەرلەمانی عێراق خشتەی کاری دانیشتنی ژمارە (١٨)ی بڵاوکردەوە، کە بڕیارە رۆژی پێنجشەممە، ١٠ی ئەیلولی ٢٠٢٦ بەڕێوەبچێت، کە تێیدا خوێندنەوەی یەکەم و دووەم بۆ سێ پڕۆژەیاسا لە بوارەکانی خزمەتگوزاری و ئاودێری و هاتووچۆ دەکرێت.
بەهۆی کەمبوونەوەی کاتژمێرەکانی پێدانی کارەبای ٢٤ کاتژمێری و بەرزبوونەوەی نرخی ئەمپێری مۆلیدە، بەشێک لە هاوڵاتیانی شاری هەولێر گردبوونەوە، لە کاتێکدا کێشەی تەکنیکی و کەمبوونەوەی بەرهەمهێنان تۆڕی کارەبا لە سلێمانی و دهۆکیش تووشی پچڕان کردووە.
سەرۆکوەزیرانی عێراق وەزارەتی دارایی راسپارد بۆ دابینکردنی پلەی دامەزراندن بۆ دەرچووانی کۆنی زانکۆ و پەیمانگاکان لە چوارچێوەی پڕۆژەیاسای بودجەی ٢٠٢٧دا.
بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی نانەکەلی تایبەت بە شێرپەنجە و خوێن لە هەولێر ئاشکرایکرد، رێژەی چاکبوونەوە لە نەخۆشی شێرپەنجە لە هەرێمی کوردستان گەیشتووەتە ٧٥٪، بەڵام ساڵانە تاوەکو ١٨٠٠ حاڵەتی نوێی توشبوون تۆمار دەکرێن.
پەرلەمانتار یاسر سەلاح پێشنیازێکی ئاڕاستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمانی عێراق کردووە، بۆ گۆڕینی سرودی نیشتمانی و پێکهێنانی لیژنەیەکی تایبەتمەند بۆ ئامادەکردنی سروودێکی نوێ.
بەڕێوەبەری گشتیی دەستەی گومرگی عێراق دەڵێت، ناوەڕاستی مانگی داهاتوو رێوشوێنی کرداریی بۆ جێبەجێکردنی سیستمی نوێی گومرگی (ئەسیکۆدا) لە هەرێمی کوردستان دەستپێدەکات و سەرجەم خاڵە سنورییە نافەرمییەکانیش دادەخرێن.
بەپێی نووسراوێکی فەرمیی وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی ماوەبەسەرچووی هەرێم، ژمارەیەک بەڕێوەبەری پەروەردە لە سنووری هەولێر و سلێمانی لە پۆستەکانیان بەخشران و کەسانی نوێ بەوەکالەت لە شوێنەکانیان راسپێردران.
دەزگای ئاسایشی هەرێمی کوردستان دەڵێت، بەرەبەیانی ئەمڕۆ بە سێ درۆن کەمپی پەنابەرانی رۆژهەڵاتی کوردستان لە ناوچەی سورداش کراوەتە ئامانج، بەڵام هێرشەکە هیچ زیانێکی گیانیی لێنەکەوتووەتەوە.
چاوگێک لە وەزارەتی دارایی عێراق بە ئێن ئاڕ تی راگەیاند، پڕۆسەی دابەشکردنی مووچە لە عێراق لە کۆتایی نزیکبووەتەوە و چاوەڕوان دەکرێت لەم هەفتەیەدا تەمویلی مووچەی مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستان رەوانە بکرێت.
مەسعود بارزانی لە هەولێر پێشوازیی لە عەممار حەکیم سەرۆکی رەوتی حیکمەی نیشتمانیی کرد، جەختیان لەسەر چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوان هەرێمی و بەغدا لەسەر بنەمای دەستوور کردەوە.
کاوە عەبدولقادر، پەرلەمانتاری نەوەی نوێ و ئەندامی لیژنەی نەوت و غاز لە پەرلەمانی عێراق ئاشکرای کرد، وەڵام و پێشنیارەکانی حکومەتی ماوەبەسەرچوو بۆ بەغدا هەوڵ نییە بۆ چارەسەرکردنی کێشەی بەنزین، بەڵکو تەنیا بۆ بەدەستهێنانی بڕێکی زیاتری بەنزینە بە مەبەستی بازرگانیکردن.
باندێک کە بەنیاز بوون ئۆتۆمبێلی بێسەرەتا بە قاچاخ لە بەغداوە بهێننە شارەکانی هەرێمی کوردستان ئەمڕۆ لەلایەن پۆلیسی دیالەوە دەستگیرکران.