مەرج و رێنمایی نوێ بۆ مۆڵەتی بێ مووچەی فەرمانبەران دەرچوو
وەزارەتی دارایی هەرێم ڕێنمایی نوێی مۆڵەتی بێ مووچەی بڵاوکردەوە و بەپێی ڕێنمایییەکە، ماوەی مۆڵەتەکە بە مەرجێک دەبێت کە لە دوو ساڵ تێپەڕ نەکات و پێویستە فەرمانبەر هۆکاری پێویستی بۆ وەرگرتنی مۆڵەتەکە هەبێت و ئەو ماوەیەشی بە پلە بەرزکردنەوە و خانەنشینی بۆ هەژمار ناکرێت.
بڕیارە پەرلەمانی عێراق، دانیشتنی ژمارە ١٦ـی خۆی لە چوارچێوەی خولی هەڵبژاردنی شەشەم، ساڵی یەکەمی یاسادانان و وەرزی دووەمدا ئەنجامبدات، کە تێیدا خوێندنەوەی یەکەم بۆ سێ پڕۆژەیاسا ئەنجام دەدات.
٣٣ کۆچبەری کورد کە بەهۆی بێکارییەوە هەرێمیان بەجێهێشتبوو لە لیبیاوە گەڕێندراونەوە و بەرەبەیانی ئەمڕۆ گەیشتنەوە فڕۆکەخانەی هەولێر.
دەستەی دەستپاکی عێراق تۆڕێکی ساختەکاری و دەستکاریکردنی رێکارەکانی تەرخانکردن و تاپۆکردنی ژمارەیەک زەویوزاری لە شارەوانیی ناسریە ئاشکراکرد و دەستیان بەسەر نووسراوێکدا گرتووە کە تایبەت بووە بە تاپۆکردنی ١٠٤ زەویی کە بەهای هەر یەکێکیان بە نزیکەی ١٠٠ ملیۆن دینار مەزەندە دەکرێت.
وەزارەتی سەرچاوەکانی ئاوی عێراق دەڵێت، ئاستی ئاوی هەردوو ڕووباری دیجلە و فورات بەراورد بە ساڵی ڕابردوو بەرزبوونەوەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە، جەختیش دەکاتەوە کە بەردەوامن لە ڕێکارەکانیان بۆ زیادکردنی یەدەگی ستراتیژی و ئامادەکاری بۆ هەر شەپۆلێکی لافاو.
کەشناسی هەرێم ڕایگەیاند، پلەکانی گەرما دادەبەزن و ئەگەری خۆڵبارینێکی کەمیش هەیە، شارەزایەکی کەشناسیش پێشبینی دەکات شەپۆلێکی بارانبارین بەشێک لە ناوچە شاخاوییەکانی هەرێم بگرێتەوە و دەڵێت، "بارانبارین لەم کاتەی ساڵدا بە "کەپرەشینە" ناسراوە و نیشانەیە بۆ هاتنی پایزێکی پڕباران".
هێزە ئەمنییەکانی کەرکووک بۆ ماوەی کاتژمێرێک ناوچەی نزیک بەنزینخانەی ئیسکانیان بەهۆی گومان لە بۆمبڕێژکردنی دوو ئۆتۆمبێل گەمارۆ دا، بەڵام دواتر دەرکەوت شۆفێرەکانیان بۆ نۆرەی بەنزین ئۆتۆمبێلەکانیان بەجێهێشتووە.
لە پارێزگای دهۆک، پێدانی کارەبای نیشتیمانی لە پرۆژەی ناوبراو بە ٢٤ کاتژمێری بۆ کەمتر لە ١٦ کاتژمێر کەم بووەتەوە، و رۆژانە شەش بۆ ١٠ کاتژمێر کارەبا لە هاوڵاتییان دەبڕدرێت.
لیژنەی سووتەمەنی قائیمقامیەتی مەڵبەندی هەڵەبجە چەند مەرجێکی بۆ وەرگرتنی بەنزینی ٧٥٠ دیناری لە پارێزگاکە داناوە و لە رۆژی سێشەممەوە دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە.
دوای بڵاوبوونەوەی داتاکانی کەرتی هەلی کار لە ئەمریکا کە بەهێزتر لە پێشبینییەکان دەرکەوتن، نرخی زێڕ لە بازاڕە جیهانییەکاندا کەمێک دابەزی و ئۆنسەیەکی بە نزیکەی چوار هەزار و ٤١٠ دۆلار مامەڵەی پێوەکرا، هاوکات نرخی مسقاڵێک زێڕی عەیارە ٢١ـیش بە ٩٦٠ هەزار دینارە لە بازاڕەکانی هەرێم.
بەرەبەیانی ئەمڕۆ، لە ڕێگەی درۆنەوە هێرشکرایە سەر کەمپی حزبەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە سورداشی سنووری پارێزگای سلێمانی. بەپێی زانیارییە سەرەتاییەکان، هێرشەکان تەنها زیانی ماددییان لێکەوتووەتەوە و هیچ زیانێکی گیانی نەبووە.
بەهۆی بەردەوامی هێرشەکانی ئەمریکا و ئێران بۆسەر کەشتییە نەوتهەڵگرەکان لە گەرووی هوورمز، نرخی نەوت بەردەوامە لە بەرزبوونەوە و ئەمڕۆ نرخی بەرمیلێک نەوت نزیک دەبێتەوە لە ٩٧ دۆلار.
بەپێی ئامارێکی تەندروستی سلێمانی، مانگی رابردوو زیاتر لە ١٣ هەزار منداڵ لە بەشی راوێژکاری و دەوامی بەیانیانی نەخۆشخانەی د. جەمال ئەحمەدی منداڵانی فێرکاری بینراون و چارەسەری پێویستیان بۆ کراوە.
دەستەی دەستپاکیی عێراق ئاماری چالاکییەکانی مانگی ڕابردووی بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند، تەنها لە مانگی رابردوودا ٢٧ فەرمانی دەستگیرکردن بۆ بەرپرسانی باڵا دەرچووە و ١٩١ پڕۆسەی پشکنین و دەستبەسەرداگرتنیش ئەنجام دراوە.
قائیمقامییەتی دەربەندیخان سەرتاشەکان ئاگادار دەکاتەوە و دەڵێت، لەمەودوا سەرتاشخانەکان دەتوانن لە هەشتی بەیانییەوە بۆ بانگی عیشا کار بکەن و دوای ئەوە کارکردن بە سەرپێچی هەژمار دەکرێت.
سەرۆک وەزیرانی عێراق و بەرپرسی کاروباری نوێنەرایەتیی ئەمریکا لە عێراق کۆبوونەوە و جەختیان لە گرنگی گرتنەبەری دیالۆگ و ڕێگەی دیبلۆماسی بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکان کردەوە.
دوا نیوەڕۆی ئەمڕۆ، لەسەر رێگای گەلی عەلی بەگ رووداوێکی سەختی هاتووچۆ لە نێوان پیکابێک و ئۆتۆمبێلێکی تایبەتدا روویدا و بە وتەی هاتووچۆی سۆران، بەهۆی رووداوەکەوە دوو کەس گیانیان لەدەستداوە. بەپێی زانیارییەکان ئەو دوو کەسەی گیانیان لەدەستداوە دایک و کوڕن.
کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانى عێراق ڕایگەیاند، داتای فەرمانبەرانی خۆی وەرگرتووە بە مەبەستی ئەنجامدانی تاقیکردنەوە و بەکارهێنانی کارتی نیشتیمانی لە پرۆسەی هەڵبژاردنی داهاتوودا، ئەمەش دواى بڕیارەکەى سەرۆک وەزیرانى عێراق هات، کە بڕیاری دابوو لە هەڵبژاردنى داهاتوودا هاوڵاتییان بە کارتى نیشتمانى دەنگ بدەن.
کۆبوونەوەیەکی ئاسایشیی ئاستبەرز لە نێوان دەزگا ئەمنییەکانی حکومەتی فیدراڵ و هەرێم بەڕێوە چوو، کە تێیدا چەندین پرسی گرنگی پەیوەست بە دۆخی دەروازە سنوورییەکان و پاراستنی ئاسایشی ناوچەکە تاوتوێ کران.
پارێزگاری بانکی ناوەندیی عێراق دەڵێت، گۆڕینی دراوی نیشتمانی لە دەسەڵاتی راستەوخۆی بانکی ناوەندیدایە، بەڵام پرۆسەی سڕینەوەی سفرەکان لە دراودا پێویستی بە دەرکردنی یاسایەکە لە پەرلەمانی عێراقەوە.
دوای بێسەروشوێنبوونیان دوای هەشت مانگ وا بڕیارە ئەمشەو ٣٣ کۆچبەری دیکەی کورد لە لیبیاوە بگەڕێندرێنەوە هەرێمی کوردستان و سەرۆکی کۆمەڵەی پەنابەرە گەڕاوەکانیش دەڵێت، گەندەڵی و نادادی دوو هۆکاری سەرەکی بێزاربوون و نائومێدبوونی گەنجانە، بۆیە گەنجانیشمان ڕوو لەو ڕێگا ترسناکانە دەکەن.
لە ڕانیە نوێنەری سێ یەکەمەکان گردبوونەوەیەکی ناڕەزایەتییان ئەنجامدا و ڕایانگەیاند، نۆ ساڵە مافمان دەخورێت و لە چاوەڕوانیداین، هەر ساڵێک بە بیانوویەک ڕاماندەگرن، ئیتر پێویستە ئێمەش دوای دەرچوونمان ڕاستەوخۆ هاوشێوەی یەکەمەکانی عێراق دابمەزرێین، نەک لە چاوەڕوانییدا بمانهێڵنەوە.
ئاسایشی هەولێر تۆمەتبارێکی دەستگیر کرد کە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا دراوی ساختە و دۆلاری بەناوی دۆلاری لیبی دەفرۆشت و هاووڵاتییانی فریو دەدا.
هاتووچۆی گەرمیان دەڵێت، بەهۆی ڕووداوێکی هاتووچۆی جۆری پێکدادان لە کفری ماتۆڕسوارێک گیانی لەدەستدا.
دابەشکردنی بەنزین لە گەرمیان لە گەرمیان کرا بەسیستەمی تاک و جوت، بەڕێوبەرایەتی نەوت و کانزاکانی گەرمیانیش شێوازی دابەشکردنەکەی دەخاتەڕوو.
سەرۆکی پەرلەمانی ئێران، هۆشدارییەکی توندی ئاراستەی ئەمریکا کرد و ڕایگەیاند، پێویستە واشنتن پێش ئەوەی درەنگ بێت لەوە تێبگات کە یاساکانی ململانێ لەگەڵ تاران گۆڕانکارییان بەسەردا هاتووە.
سایلۆی سلێمانی ڕایگەیاند، جوتیارانی ئەو ناوچەیەی کە بۆ وەرزی کشتوکاڵی ٢٠٢٥ گەنمەکانیان لە سایلۆی سلێمانی ڕادەست کردووە، تا ژمارە کارتی هەزار و ٥٣١، دەتوانن لە ڕۆژی دووشەممە، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ سەردانی هۆبەی ژمێریاری بەڕێوەبەرایەتییەکەیان لە شارەدێی پیرەمەگروون بکەن.
بەناز رەمەزان، بەڕێوەبەری پەروەردەی رۆژئاوای سلێمانی دەستی لە پۆستەکەی کێشایەوە و بە پێی زانیاریەکانی کە دەستی ئێن ئاڕ تی کەوتووە چنار حەسەن، بەڕێوەبەری کۆمەڵگەی پەروەردەی کوردستان لە سلێمانی کاندیدە بۆ وەرگرتنی ئەو پۆستە.
پۆلیسی گەرمیان ڕایگەیاند، هێزەکانی بەشی نەهێشتنی تاوان تۆمەتبارێکیان دەستگیرکردووە کە لە ڕێگەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە هەڕەشەی بڵاوکردنەوەی وێنە و ڤیدیۆی تایبەتی لە هاوڵاتییان کردووە.
وتەبێژی وەزارەتی پەروەردەی هەرێم ئاشکرای کرد، ئەم هەفتەیە سەرجەم داتاکانی دەرچووانی پۆلی ١٢ـی ئامادەیی بە هەموو بەشەکانی زانستی، وێژەیی و پیشەیییەوە، رادەستی وەزارەتی خوێندنی باڵا دەکرێن، هەفتەی داهاتوو سیستمی زانکۆلاین بۆ وەرگرتنی دەرچووان لە زانکۆ و پەیمانگەکان کارا دەکرێت.