ڕاگەیەندراوێک لە شاندی دانوستانکاری هەرێمەوە لەبارەی مووچە و بودجەی هەرێم
بە سەرپەرشتی عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق گرێبەستی پەرەپێدان و بەڕێوەبردنی کێڵگەی نەوتی عەجیل لە نێوان کۆمپانیای نەوتی باکوور و کۆمپانیای KEPT واژۆ كرا.
شاندی دانوستانکاری حکومەتیماوەبەسەرچوو لەگەڵ مەکتەبی سیاسی پارتی و فراکسیۆنی ئەو حزبە لە پەرلەمانی عێراق کۆبوونەوە و جەخت لەسەر جێگیرکردنی ماف و شایستە دەستووری و داراییەکانی هەرێم کرایەوە، بە تایبەتی دابینکردنی مووچەی مووچەخۆران بە شێوەیەکی بەردەوام و بێ دواخستن و دوورخستنەوەی پرسی مووچە لە ناکۆکییە دارایی و سیاسییەکان.
پەیامنێری ئێن ئاڕ تی ڕایگەیاند، لەسەر رووباری سیروان نزیک پردی تازەدێ هاوڵاتییەک کە رۆشتووە بۆ مەلە کردن خنکاوە، بەپێی وتەی بەرگری شارستانی گەرمیان گەڕان بەدوای تەرمەکەیدا بەردەوامە.
فەرماندەیی ئاسایشی ناوخۆی سوریا رایگەیاند، بەهۆی رووداوی ئاگرکەوتنەوە لە ناو زیندانی کۆبانێ، حەوت کەس گیانیان لەدەستدا و دەیان کەسی دیکەش بەهۆی دووکەڵ و سووتانەوە بریندار بوون، هاوکات روونی کردەوە کە بەڕێوەبردنی زیندانەکە هێشتا بە فەرمی رادەستی حکومەت نەکراوە.
وتەبێژی فەرماندەی گشتی هێزە چەکدارەکانی عێراق دەڵێت، عێراق و ئێران لێکۆڵینەوەی هاوبەش لەسەر دۆزینەوەی سەکۆی هەڵدانی درۆن لەسەر سنوری نێوان هەردوو وڵات دەکەن.
سەرۆکی یەکێتی دەڵێت، ئیدانەی هێرشەکەی ئەمدواییەی سەر سعودییە دەکات و دەڵێت، پەرەسەندنێکی مەترسیدارە و هەڕەشە لە سەقامگیری عێراق و ناوچەکە دەکات. دەشڵێت، "به توندی ئیدانەی ئهم هێرشانە و ههر كردهوهیەکی توندوتیژ دهكهین كه ژیانی هاوڵاتییان بخاته مهترسییهوە".
هاتووچۆی سلێمانی بۆ چارەسەرکردنی کێشەی وەرگرتنی کۆدی سەردانیکردن، مەرج و ڕێکارێکی نوێی بۆ هاوڵاتییان ڕاگەیاند و جەخت دەکاتەوە کە لە کاتی پڕکردنەوەی فۆڕمدا دەبێت زانیاری و وێنەی دروستی کەسەکە دابنرێت، بەپێچەوانەوە مامەڵەکانیان ڕایی ناکرێت.
سەرۆک کۆماری عێراق، سەرکۆنەی ئەو هێرشانە دەکات کە کرانە سەر شانشینی عەرەبیی سعودیە و جەختی کردەوە، عێراق بە هیچ شێوەیەک رێگە نادات خاک یان ئاسمانی بۆ دەستدرێژیکردنە سەر وڵاتانی دراوسێ بەکاربهێنرێت.
دەستەی دەروازە سنوورییەکانی عێراق ئاشکرای کرد، ئەو رێکارانەی لە دەروازە سنوورییەکانی هاوبەش لەگەڵ ئێران گیراونەتە بەر، رێکاری کاتیین و ئامانجیان رێکخستنەوەی کارەکان و بەرزکردنەوەی ئاستی ئامادەییە لە ناو هەندێک لە دەروازەکاندا.
سەرۆکی ئەمریکا ئاشکرای کرد، گەرووی هورمز کۆنتڕۆڵ دەکەن و بەمزووانەش شەڕی ئێران کۆتایی دێت. جەختیشی کردەوە دوای کۆتاییهاتنی شەڕ نرخی نەوت بەشێوەیەکی بەرچاو دادەبەزێت.
نەخۆشخانەی رزگاریی فێرکاری لە ئاگادارییەکدا داوا لە هاوڵاتییان و سەردانیکاران دەکات منداڵەکانیان لەگەڵ خۆیان نەبەن بۆ ناو نەخۆشخانە.
نێچیرڤان بارزانی ئیدانەی هێرشکردنە سەر بۆرییەکانی نەوتی سعودیە دەکات و دەڵێت، نابێت خاکی عێراق ببێتە سەرچاوەی هەڕەشە بۆ سەر وڵاتانی دراوسێ.
سەرۆک وەزیرانی عێراق بڕیاریدا بە دوورخستنەوەی بەڕێوەبەری پۆلیسی پارێزگای میسان لە پۆستەکەی و رەوانەکردنی سەرجەم بەڕێوەبەرانی دەزگا ئەمنییەکانی پارێزگاکە بۆ لێکۆڵینەوە.
مقاوەمەی ئیسلامیی عێراق بە ئامانجگرتنی دامەزراوە نەوتییەکانی سعوودیە لە لایەن هێزەکانییەوە ڕەت دەکاتەوە و ئامادەیی خۆشیی بۆ بەشداریکردن لە لێکۆڵینەوەکانی حکومەت بۆ ئاشکراکردنی ڕاستییەکان دەردەبڕێت.
سهرۆكی پەرلەمانی عێراق ئیدانەی ئهو هێرشانه دەکات كه كرانه سهر خاكی سعودیه و دەڵێت، بهكارهێنانی خاك یان ئاسمانی عێراق بۆ ههڕهشهكردن له ئاسایشی وڵاتانی دراوسێ كارێكی به تهواوی ڕهتكراوهیه و لهگهڵ بهرژهوهندییه باڵاكانی عێراقدا یهكناگرێتهوه.
بە مەبەستی پاراستنی سامانی ئاو و ڕێگریکردن لە بەفیڕۆدانی تۆڕەکانی ئاوی ماڵان، لایەنە پەیوەندیدارەکانی شاری کەلار بڕیاریاندا بە سەپاندنی سزای دارایی بەسەر ئەو هاوڵاتییانەی سەرپێچی ڕێنماییەکان دەکەن و ئاو بەفیڕۆ دەدەن.
دوای ئەوەی هەفتەی ڕابردوو نرخی زێڕ ڕووی لە بەرزبوونەوە کرد، ئەمڕۆ نرخەکەی ڕووی لە دابەزین کردەوە و هەر مسقاڵێک نزیکەی پێنج هەزاری لێبووەوە.
کەشناسیی هەرێم بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ ئاسمان پەڵەهەور دەبێت و پلەکانی گەرما بە جێگیری دەمێنێتەوە نزیک دەبێتەوە لە تۆمارەکانی دوێنێ، هەروەها سبەینێ ئاسمان نیمچە هەوردەبێت.
شانەی ڕاگەیاندنی ئەمنی بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ دەستپێکردنی پڕۆسەیەکی ڕێکخستنەوەی کارگێڕی و ئەمنی لە ژمارەیەک دەروازەی سنووریی عێراق بەڕێوە دەچێت، کە بەهۆیەوە ئەو دەروازانە دادەخرێن، هاوکات هەردوو دەروازەی زرباتیە و مونزیریە بەڕووی گەشتیاراندا کراوەن.
دوێنێ لە شاری کۆبانێ، بەهۆی ناڕەزایەتی دەربڕین لەسەر بڕیاری گواستنەوەی دەستگیرکراوان بۆ زیندانی حەلەب، لەناو بینای ئاسایشی ناوخۆی شارەکە ئاگرکەوتنەوە روویدا و بەهۆیەوە نۆ کەس گیانیان لەدەستدا و ١٧ کەسی دیکەش بریندار بوون.
وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران ئاشکرای دەکات، دووشەممەی داهاتوو لە وڵاتی عومان کۆبوونەوەی وڵاتانی کەناراوی کەنداو و دەریای عومان بە بەشداریی ئێران و عێراق بەڕێوەدەچێت، بە ئامانجی تاوتوێکردنی رێڕەوێکی سەلامەت بۆ کەشتیوانیی بازرگانی لە گەرووی هورمزدا.
جووتیارانی دەڤەری باڵەکایەتی لە سنووری ئیدارەی سەربەخۆی سۆران، بەهۆی ڕێگریکردن لە ساغکردنەوە و فرۆشتنی بەرهەمە کشتوکاڵییەکانیان گرد بوونەوە و ڕێگەی سەرەکیی نێوان چۆمان - سۆرانیان داخست.
ئەحمەد سەحاف، هەڵسوڕێنەری کارەکانی باڵیۆزخانەی عێراق لە لیبیا ئاشکرای کرد، تاوەکو ئێستا ٣٨٨ کۆچبەری عێراقی گەڕێنراونەتەوە و هەماهەنگیی ئاستبەرز لەگەڵ لایەنە ئەمنییەکانی لیبیا بەردەوامە بۆ رزگارکردنی کۆچبەرانی دیار و نادیار و ئامادەکردنیان بۆ گەڕانەوەی ئارەزوومەندانە.
کۆمپانیای دابەشکردنی بەرهەمە نەوتییەکانی عێراق سەرلەبەری ئەو دەنگۆیانەی رەتدەکاتەووە کە باس لە بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی دەکەن و دەڵێت، بەرهەمە نەوتییەکانی تایبەت بە هاووڵاتییان بە نرخە پاڵپشتیکراوەکەی پێشووی خۆیان دەمێننەوە.
لە ماوەی ٢٤ کاتژمێری ڕابردوودا، گۆڕەپانی سەربازی و سیاسیی یەمەن شایەتی ئاڵۆزیی بەرچاو بووە. پاش کۆنترۆڵکردنی بەندەری ستراتیژیی مەخا لەلایەن چەکدارانی حوسییەوە، ئاسایشی کەشتیوانی لە دەریای سوور رووبەڕووی مەترسیی جدی بووەتەوە، لە کاتێکدا هەوڵە نێودەوڵەتی و ناوچەیییەکان بۆ کۆنترۆڵکردنی دۆخەکە بەردەوامن.
سندووقی دراوی نێودەوڵەتیی دەڵێت، سەرەڕای ئاڵۆزییە جیۆپۆلیتیکییەکان، قەیرانی وزە و ئاستەنگەکانی بازرگانی، گەشەی ئابووریی جیهان بۆ ئەمساڵ دەگاتە ٣٪ کە ئەمەش لە ئاستی پێشبینییە سەرەتاییەکان بەرزترە.
دەستەی دەستپاکی عێراق هەڵمەتێکی لە پارێزگای سەڵاحەدین ئەنجامدا و توانی بەڕێوەبەری بەشی وەبەرهێنان لە شارەوانیی تکریت دەستگیر بکات، بە تۆمەتی راییکردنی مامەڵەی وەبەرهێنان و بەخشینی زەوی بە شێوەیەکی نایاسایی و بۆ دەستکەوتی کەسی لەسەر حسابی دەوڵەت.
ئەمڕۆ ٢٥ ساڵ بەسەر هێرشە خوێناوییەکانی ١١ی سێپتەمبەری ساڵی ٢٠٠١دا تێپەڕی، ئەو رووداوەی بڕبڕەی پشتی ئاسایشی نێودەوڵەتیی هەژاند و بووە دەستپێکی گۆڕانکارییەکی ریشەیی لە سەرجەم هاوکێشە سیاسی و سەربازی و جیۆپۆلەتیکییەکانی جیهاندا.
ئاژانسەکان دەڵێن، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا، داواکارییەکی محەمەد بن سەلمانی شازادەی جێنشینی سعوودیەی بۆ ئەنجامدانی هێرشی سەربازی بۆ سەر حوسییەکان لە یەمەن رەتکردووەتەوە.
بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی گەرمیان ئاشکرایکرد، ئەو دەنگۆیانەی لەسەر بەردبارانکردن و شکاندنی جامی ماڵ و ئۆتۆمبێلەکان لەلایەن "جنۆکە"وە لە شاری کفری بڵاوکرابوونەوە دوورن لە راستییەوە، دەرکەوتووە چوار منداڵ لەپشت کردەوەکەوە بوون و ئێستاش لەلایەن هێزەکانی پۆلیسەوە دەستگیرکراون.