سەردێڕ:

مالیکی و وجودی شیعە

PM:08:38:25/01/2026
508 جار خوێندراوەتەوە
بەختیار شاوەیس
+ -

جگە لەم چەند رۆژەی پێشتر، گەرانەوەی نوری مالکی کەمتر پێشبینیکراو بوو. زیاتر چاوەکان لەسەر کاندیدی تەسویە لەبابەتی حمید شەتری بوون. مالکی وەک گەمەکەر هێندەی دەیتوانی گەمەکە لەراکابەرەکەی تێک بدات، نیو هێندە لەوەدا خۆی نەدەبینیەوە کە خۆی گۆڵکەر بێت.

نامەوێ بچمەوە سەر ئەو وتارەی کەرۆژی ٢٠٢٥/١١/٢٠ لەژێر سەردێری ( سودانی و وەلانانی لوت بەرزی! ) بڵاوکرایەوە، کەتێیدا ناواخنەکەی لەسەر ئەوە دارێژرابوو کەجارێکی دیکە سودانی نابێتەوە سەرۆک وەزیران، بەڵام زیاد لەوەیش ئەمجار مالکی وەک بەرگریکارێک نەک سەری لەهێرشبەر تێکداو ئاوتی کرد بەڵکو خۆی بوە هێرشبەر و گۆڵی سێیەمی تۆمار کرد ( سەرۆکی سێ کابینەی وەزیرانی عیراق).

جیا لەوەی کەچەند جارێک لەگەڵ ئەم کاراکتەرە سیاسیەی شیعە دانیشتووم و گفتوگۆیشمان لەگەڵی هەبوە، بەڵام لەدیوە گشتگیرەکەیدا هەڵگری کۆمەڵێک سیمایە کەدەکرێ وەک سەرکردەیەکی کاریزمی شیعەکان چاوی لەسەر دابنرێ. ئەوانیش قوڵ لەبیرکردنەوە، رەوانبێژ لەقسەکردن، دیپلۆماسی لەکارکردنی سیاسی، نەفەس درێژ لەکاتی ئەزمە، پیاوی بریارە قورسەکان، بوێری و راشکاوی لەرووبەرووبونەوەی نەیارەکان.. هتد.

هەموو راستیەکانی سەرەوە و زۆرتریش لەسیمای کەسایەتی مالکی ، کەرەنگە هەبێت و ئێمە درکمان پێنەکردبێ ، بەڵام هیچ لەو حەقیقەتە کەمناکاتەوە کە گۆرانکاریە خێراو دراماتیکیەکانی عیراق و سوریا و ئیران و تەواوی رۆژهەڵاتی ناوەراست لەپشت زەمینە خۆشکردنی سێ بارە کاندیدکردنەوەی نوری مالکین. کەگرنگترینیان وابەستەی وجودی شیعە و بونیادی دەسەڵاتی شیعەوە هەیە لەعیراق.لەو روانگەی کە:

یەک. گروپە چەکدارەکانی دیمەشق ، بەموبادەرەی گڵۆپی سەوزی تۆم باراک هێرشی مەغۆلئاسایان لەرۆژئاوا دەستپێکردوە. مەترسی گەورەی شیعە لەوەدایە کەبارودۆخەکە لەگرێژنە دەربچێ و سەربکێشێتە ناو خاکی عیراق. بەمەش دروستکردنی هیلالی سونی لێبکەوێتەوە لەسوریاو عیراق بەڵام ئەمەی ئێستا لەبری ئەبوبەکری بەغدادی، محمدی جۆلانی و لەجیاتی داعش بەناوی هێزەکانی سەربەسوریا ئەنجام بدرێت. ئەوەیشی کەئەم مەترسیە زیاد دەکات بریتیەلە:

دوو. لێدوانەکانی ترەمپ و نوێنەرەکەی مارک ساڤایایە سەبارەت بەدەسەڵات لەعیراق و بینینیان وەک کۆمەککەری سەرەکی حکومەتی تاران.وەک ئەوەی کەوتی: رژێمی ئێران بەهۆی عیراقەوە توانیویەتی بمێنێتەوە.

سێ. نزیکی مالکی لەکۆماری ئیسلامی ئیران. کاتی خۆیشی ئەمریکیەکان هەر لەسەر ئەم پەیوەندیە توندەی مالکی بەتارانەوە پشتیان تێکرد.

هەر بۆیە تانوسینی ئەم وتارە ئەمریکا لەکاندیدکردنی نوری مالکی بێدەنگە و تەنانەت پیرۆزبایەکی نەکردوە. بەپێچەوانەوە خامنئی لەرێگەی راوێژکارەکەی علی ئەکبەری ویلایەتی بەفەرمی خۆشحاڵی بەکاندیدکردنەوەکە دەربری.

چوار: چەند جارێک و لەچەندین شوێن ، مالکی نەیشاردوەتەوە کە جولانی تیرۆریستە و دروستکراوی دەستی زایۆنیە. هەروەک لەیەکێک لەچاوپێکەوتنەکانیدا بەوردی باس لەزیندوکردنەوەی پرۆژەی مارشاڵی جولەکە دەکات لەناوچەکە ، کەسوریا و عیراق و ئیرانیش لەخۆ دەگرێت.

پێنج: لەدوای جەنگی دوانزە رۆژەی ئیسرائیل- ئیران. لاوازی تەواو بەدەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی ئیرانەوە دیارە، بەتایبەتی لەئاستی ئابووری و ئیستخباراتی و عەسکەری ، سەرباری شەپۆلی نارەزایەتیە جەماوەریەکان. ئەو دەسەڵاتەی کەبەباوکی روحی دەسەڵاتی شیعی دادەنرێت لەعیراق.

هەموو فاکتەکانی سەرەوە، ئەگەر لەدیوێکدا وابەستەی هێنانەوەی مالکی بن بۆ دەسەڵات، کەهۆکاری بونیەوی وجودین لەم چرکەساتە هەستیارەی شیعەدا، ئەوا لەقوڵاییدا کۆمەڵێک ئاستەنگی بنەرەتیشن لەبەردەم نوری مالکی و دەبێت بەسەریاندا زاڵ بێت.

گەلەری