ئەستێرەی بەناوبانگی جیهانی دیک ڤان دایکی تەمەن ١٠٠ ساڵ، نهێنیی ئەو وزە و زیندووییە سەرسوڕهێنەرە و تەمەن درێژییەکەی ئاشکرا کرد.

ڤان دایک کتێبێکی بە ناونیشانی "١٠٠ یاسا بۆ ژیان تا تەمەنی سەد ساڵی: ڕێنمایی کەسێکی گەشبین بۆ ژیانێکی بەختەوەر" بڵاوکردەوە، تێیدا جەختی لەوە کردووەتەوە کە هەرگیز بە دڵتەنگییەوە لە خەو هەڵناستێت، گەشبینیی هەمیشەیی و خۆبەدوورگرتن لە تووڕەییش، سووتەمەنیی ڕاستەقینەی بەردەوامی و تەندروستییەکەیەتی.

ئەم هەڵوێستە گەشبینانەیە تەنها بژاردەیەکی کەسی نییە، بەڵکو توێژینەوە زانستییەکان بەردەوام پشتیوانی لێ دەکەن. توێژینەوە پزیشکییەکان دەیسەلمێنن کە پاراستنی ئاستێکی نزمی دڵەڕاوکێ و هەبوونی دیدگایەکی گەشبینانە، پەیوەندییەکی پتەویان بە درێژیی تەمەنی مرۆڤەوە هەیە.

لە توێژینەوەیەکی بەرفراوانی بەریتانیدا کە لە ماڵپەڕی "ساینس ئاڵەرت" بڵاوکراوەتەوە، توێژەران بۆیان دەرکەوتووە کە گەشبینی بە ڕێژەی ١٥٪ تەمەنی مرۆڤ زیاد دەکات؛ ئەمەش دەرفەتی زیاتر دەدات بە تاکەکان بۆ گەیشتن بەوەی پێی دەڵێن "پیریی نایاب"، کە بریتییە لە ژیان تا تەمەنی ٨٥ ساڵی و زیاتر.

بەپێی درێژخایەنترین توێژینەوەی جیهانی لەسەر بەختەوەری، هۆکاری یەکلاکەرەوە بۆ ژیانێکی تەندروست لە تەمەنە پێگەیشتووەکاندا، بۆماوەیی نییە، بەڵکو ڕادەی ڕەزامەندیی مرۆڤە لە دەوروبەری کۆمەڵایەتی و خێزانەکەی؛ پەیوەندییە گەرموگوڕەکان وەک قەڵغانێک لە بەرامبەر گوشارەکانی ژیانی ڕۆژانە و کاریگەرییە نەرێنییەکانیان لەسەر جەستە کار دەکەن.

لە ئێستادا زانایان مەزەندەی ئەوە دەکەن کە گەیشتن بە تەمەنی ٩٠ ساڵی تەنها بە ڕێژەی ٣٠٪ پەیوەندی بە بۆماوەییەوە هەیە، لە کاتێکدا ٧٠٪ی دیکە دەگەڕێتەوە بۆ هەڵسوکەوتە تەندروستەکان و هەڵوێستی دەروونی.

دیک ڤان دایک دەربارەی خۆی جەخت لەوە دەکاتەوە کە نهێنییەکە پەیوەندی بە هاوکێشەی کیمیایی ئاڵۆزەوە نییە، بەڵکو پەیوەستە بە خوویەکی ڕۆژانەوە کە هەرگیز دەستی لێ بەرنەداوە، ئەویش جووڵەی بەردەوام، ڤان دایک ڕوونی کردەوە کە ئەنجامدانی ڕاهێنانی وەرزشی بە شێوەیەکی ڕێکخراو هۆکاری سەرەکیی مانەوەی تەندروستییەتی.

ئاماژەی بەوەش کرد کە سەرباری ئەوەی تەمەنی زۆرە، هێشتا هەفتانە سێ جار دەچێتە هۆڵی وەرزشی، زۆر دانیشتن و بێجووڵەیی گەورەترین دوژمنی گەنجێتییە، بۆیە ئامۆژگاری هەمووان دەکات کە پێویستە بەردەوام بن لە پیاسەکردن و جووڵەکردن لە هەر بارودۆخێکدا، لەگەڵ ئەوەشدا، دڵخۆشی و ئەرێنیبوون هۆکاری سەرەکی تەمەنێکی درێژە.