سودانی: رێگە نادەین عێراق پەلکێشی ناو ململانێکان بکرێت
عەلی باپیر و شاندێکی باڵای کۆمەڵی دادگەری بەمەبەستی گەیاندنی پرسە و سەرەخۆشی بۆ گیان لەدەستدانی عەلی خامنەیی، رابەری باڵای ئیران، سەردانی کونسوڵخانەی ئێرانیان کرد لە هەولێر.
سەرۆک وەزیران و فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکانی عێراق، سەرۆکایەتی کۆبوونەوەیەکی نائاسایی ئەنجومەنی وەزاری بۆ ئاسایشی نیشتیمانی کرد و وتی، "رێگە نادەین هیچ لایەنێک عێراق پەلکێشی ناو شەڕ و ململانێکان بکات".
وەزیری جەنگی ئەمریکا دەڵێت، ئامانجیان لەم جەنگەدا لەناوبردنی تەواوی تواناکانی ئێرانە و جەختیش دەکاتەوە کە رێگە نادەن تاران ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.
جەنگ بازاڕی زێڕی بەشێوەیەکی بەرچاو بەرزکردەوە و هەر ئۆنسەیەک بۆ پێنج هەزار و ٣٩٦ دۆلار بەرزبووەوە، هەر مسقاڵێک زیاتر لە ٢٠ هەزار دیناری چووەسەر و مسقاڵێکی عەیار ١٨ـەش ملیۆنێک دیناری تێپەڕاند.
وەزارەتی بازرگانی عێراق دەڵێت، دەستیانکردووە بە دابەشکردنی بەشەخۆراکی مانگی سێ، و داوا لە هاووڵاتیان دەکات سەردانی بریکارەکانی خۆراک بکەن بۆ وەرگرتنی بەشەکانیان.
لە نیوەڕۆی ئەمڕۆوە شەپۆلێکی بەفربارین سەنتەری شاری سلێمانی گرتووەتەوە، سەرەتا لە ناوچە شاخاوییەکانەوە بوو دواتر هاتووەتە ناو سەنتەری شاری سلێمانی و سەرمایرکی بەهێزی لەگەڵ دەبێت.
پەیامنێری ئێن ئاڕ تی رایگەیاند، هاوڵاتییەک لە سنووری رەواندز مینێکی پیادا تەقییەوە و بە قورسی برینداربوو، بەڵام تا ئێستا لە ژیاندا ماوە.
دەسەڵاتی فڕۆکەوانیی عێراق، درێژکردنەوەی داخستنی ئاسمانی عێراقی بۆ ماوەی ٤٨ کاتژمێر راگەیاند، کە کاتژمێر ١٢ـی نیوەڕۆی ئەمڕۆوە دەستیپێکردووە تا کاتژمێر ١٢ـی نیوەڕۆی رۆژی چوارشەممە.
عەلی لاریجانی یەکێکە لە سیاسەتمەدارە باڵاکانی ئێران، ناسراوە بەوەی زیرەک و نێوەندگیرە، بەڵکو کەسێکە کە هەمیشە هەوڵی هاوسەنگی و ئارامکردنەوەی قەیرانی داوە، رۆڵێکی گرنگی هەیە لە هاوسەنگی نێوان دەسەڵاتەکان و رێککەوتنی نێودەوڵەتی و پاراستنی سیستەم هەروەها خامنەیی پشتگیرییەکی باشی کردووە.
ئاسمان بەگشتی هەورو نیمچە هەوردەبێت، لەکاتەکانی نیوەڕۆ تاکو ئێوارە ئەگەری کەمێک دابارینی نمە باران لەناوچەکانی رۆژهەڵاتی هەرێم پارێزگاکانی سلێمانی و هەڵەبجە و وە ئیدارەی سەربەخۆی راپەرین دەبێت، بەفرێکی کەم لەناوچە شاخاوییە سنووریەکانی ئەم ناوچانە دەبارێت وەهەروەها ئەگەری تاوە باران و بروسکە لە شاری هەولێر و پارێزگای سلێمانی و پارێزگای کەرکوک هەیەو لە هەندێک لە ناوچە شاخاوییەکان لە درەنگانی شەو پلەکانی گەرما نزم دەبێتەوە بۆ ژێر سفر.
بەغدا لە چاوەروانی ١٢٠ ملیارەکەیە و داهاتیش بەردەستە، بەڵام حکومەتی ماوەبەسەرچوو هێشتا رادەستی بەغدا نەکردووە و بەپێی زانیارییەکانی ئێن ئاڕ تی، هەرێم بەنیاز نییە ئەم هەفتەیەش ١٢٠ ملیارەکە رادەست بکات، بەمەش چاوەڕێ دەکرێت مووچە بۆ پێش جەژن دوابخرێت.
پەیامنێری ئێن ئاڕ تی رایگەیاند، هاتن و چوون لە دەروازە سنووریەکانی ئێران بۆ هاوڵاتایانی هەرێم و عێراق راگیرا.
کۆمپانیای گەڵف کیستۆن بەرهەمهێنانی نەوتی بە شێوەیەکی کاتی لە کێڵگەی نەوتی شێخان لە هەرێمی کوردستان راگرت و بە وردی چاودێری دۆخەکە دەکات.
بۆ رۆژی سێیەم هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل و ئێران بەردەوامە، میدیای ئەمریکا دەڵێت، عەلی لاریجانی لەرێگای عوممانەوە داوای دانوستانی لە ئەمریکا کردووە، لاریجانی رەتیدەکاتەوە کە دانوستان بکەن و دەڵێت، گەلەکەیان بەرگری لەخۆی دەکات.
پەیامنێری ئێن ئاڕ تی رایگەیاند، جارێکی تر ر بە درۆن هێرشکرایە سەر فڕۆکەخانە و کونسوڵخانەی ئەمریکا لە هەولێر لەلایەن سیستمی بەرگرییەوە تێکشێنران.
سەرۆکی حکومەتی ماوەبەسەرچوو و فەرماندەی گشتی هەسەدە پەیوەندییەکی تەلەفونیان ئەنجامدا و باسیان لە بارودۆخی هەرێم و ناوچەکە کرد.
سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت، دوای هێرشە کاریگەرییەکانیان لەگەڵ ئیسرائیل کە کردیان بۆ سەر ئێران کە پێشتر نەبینرابوو، ئێستا سێ بژاردەی زۆر باشی هەیە بۆ سەرۆکایەتیی کردنی ئێران.
عەلی لاریجانی دەڵێت، دانوستان لەگەڵ ئەمریکا ئەنجام نادەن و گەلی ئێران تەنیا بۆ بەرگریکردن لە خۆی هەڵسوکەوت دەکات و هێزە چەکدارەکانیان دەستپێشخەری هیچ هێرشێک نەبوون، ئەوە لایەنی بەرامبەرە ناوچەکەی بەرەو ناسەقامگیری بردووە.
سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت، "هێرشەکانمان بۆ سەر ئێران بەردەوام دەبن و فەرماندەیەکی زۆری هێزەکانی ئێرانمان کوشتوون و بەشێکی زۆرشیان دەیانەوێت خۆیان بەدەستەوە بدەن". دەشڵێت، "تاوەکو ئێستا سێ سەربازی سوپای ئەمریکا کوژراون و تۆڵەیان دەکەینەوە".
لەگەڵ بەردەوامیی گرژییەکان، کەمێک پێش ئێستا چەندین تەقینەوەی بەهێز شاری قودسی هەژاند و دەزگای فریاکەوتنی ئیسرائیل (ماگن داڤید ئەدۆم) دەڵێت، تیمەکانیان سەرقاڵی چارەسەرکردنی ژمارەیەک هاوڵاتین کە لە ئەنجامی دواین شەپۆلی هێرشە مووشەکییەکانی ئێران بریندار بوون یان بەرکەوتوون.
هەریەکە لە پارێزگاکانی کەرکوک و دیوانیە و بابل و واست و نەجەف بڕیاریاندا رۆژانی دووشهممه و سێشهممه دهوامی فهرمی له سهرجهم ناوهندهكانی خوێندن رابگیرێت.
وەزارەتی پێشمەرگە دەڵێت، ئەمڕۆ بارەگای فیرقەی ١١ـی هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان لە دەوروبەری ناحیەی دێگەڵە لە رێگای فڕۆکەیەکی بێ فڕۆکەوانی بۆمڕێژکراوەوە هێرشکراوەتە سەریان.
سەرۆکی ئەمریکا لە نوێترین لێدوانیدا دەربارەی گرژییەکانی ناوچەکە دەڵێت، "پێشبینی دەکەین هێرشەکانمان بۆ سەر ئێران چوار هەفتە یان کەمتر بەردەوام بێت" و دەشڵێت، ئێران دەیەوێت گفتوگۆ بکات بەڵام کات درەنگ بووە.
لە بەغدا، ژمارەیەک لە هاوڵاتیان خۆپیشاندانیان ئەنجامدا و ویستان بچنە ناو ناوچەی سەوزەوە تا لەبەردەم باڵیۆزخانەی ئەمریکا خۆپیشاندان بکەن، بەڵام لەلایەن هێزە ئەمینیەکانەوە رێگرییان لێکرا، بەوهۆیەشەوە گرژی و ئاڵۆزی روویدا.
مەسعود بارزانی و ئەحمەد شەرع بە تەلەفۆن قسەیان کرد و هەردوولا جەختیانکردەوە، بۆ چارەسەری کێشە هەرێمییەکان پێویستە پەنا بۆ رێگەی ئاشتی و گفتوگۆ ببرێت.
پەیامنێری ئێن ئاڕ تی دەڵێت، بەهۆی پچڕانی کارەباوە، لە دوکان خۆپیشاندان دەستیپێکرد و خۆپیشاندەران رێگای سلێمانی - دوکانیان داخست.
حەج و عومرەی هەرێم دەڵێت، ئەو ٢٠٠ عومرەکارە کوردەی لە سعودیە گیریان خواردبوو بە رێگەی وشکانی گەڕێندرانەوە و داوا لە هاوڵاتیان دەکەین گەشتەکانیان دوابخەن.
پەرلەمانتارێکی نەوەی نوێ لە پەرلەمانی کوردستان دەڵێت، چەند رۆژێکە عێراق لە چاوەروانی ناردنی ١٢٠ ملیارەکەی هەرێمە تا مووچەی مانگی دوو بنێرێت، بەڵام حکومەتی ماوەبەسەرچوو وەک کاری هەمیشەیی بە ئەنقەست ناردنەکەی دوادەخات، تا بەدرێژایی ساڵ چەند مووچەیەکی مووچەخۆران وەک دوو ساڵی رابردوو بخوات.
ئێوارەی ئەمڕۆ کەمپی ئاوارەکانی کۆیە بۆردومانکرا و بەپێی زانیارییە سەرەتاییەکان تاکو ئێستا لە هێرشەکەدا هیچ کەسێک نەبووەتە قوربانیی.
وەزارەتی پێشمەرگە رەتیدەکاتەوە هێزەکانیان هێرشیان کردبێتەسەر لیوایەکی حەشدی شەعبی لە پارێزگای نەینەوا و دەڵێن سکاڵای یاسایی دژی کەناڵ یەکی عێراقی تۆمار دەکەن.