مالیکی: هیوادارم حکومەتی نوێی عێراق پەیڕەوێکی نیشتیمانیی سەربەخۆ بگرێتەبەر
سەرۆکی هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا دەڵێت، هیوادارە حکومەتی نوێی عێراق پەیڕەوێکی نیشتیمانیی سەربەخۆ بگرێتەبەر و دەشڵێت، عێراق خوازیاری پەیوەندییەکی هاوسەنگە لەگەڵ هەموواندا بەجۆرێک کە خزمەت بە بەرژەوەندییەکانی و سەقامگیری ناوچەکە بکات.
بافڵ تاڵهبانی لەگەڵ سەڵاحەدین بەهائەدین کۆبوونەوە و لەبارەی دۆخی ناوچەکە و دواین پێشهات و گۆڕانکارییەکان گفتوگۆیان کرد.
بەهۆی راوەستانی گەشتە ئاسمانییەکان، ژمارەیەک عومرەکاری دیکەی هەرێمی کوردستان بە رێگەی وشکانی گەڕانەوە. وتەبێژی حەج و عومرەی کوردستانیش داوا لە هاوڵاتییان دەکات، تا بارودۆخ سەقامگیر دەبێتەوە لە پێناو سەلامەتی خۆیان گەشتی عومرە نەکەن.
وەزارەتی نەوتی عێراق دڵنیایی لە غای ماڵان دەدات و دەڵێت، ”یەدەگی پێویستی غازمان هەیە و هاوکاری هەرێمی کوردستانیش دەکەین".
کۆمەڵەی کێڵگە پەلەوەرییەکانی سلێمانی دەڵێت، بەهۆی دابەزینی بەردەوامی نرخی مریشکی زیندوو لە ناو هۆڵەکانی بەرهەمهێنان رووبەرووی قەیرانی ئابووری بوونەتەوە، هاوکات داواکارییەک ئاڕاستەی حکومەت و لایەنە پەیوەندیدارەکانیش دەکات.
دارایی هەرێم دەڵێت، بڕی ٢٧٤ ملیار و ٩٦٢ ملیۆن دینار بە چوار گوژمە وەک بەشێک لە تەمویلی مووچەی مانگی دووی مووچەخۆرانی هەرێم خرایە سەر هەژماری بانکی وەزارەتی دارایی، لقی هەولێری بانکی ناوەندی عێراق، کە بریتیە لە تەمویلی مووچەی مانگی دووی خانەنشینان و سودمەندانی چاودێری کۆمەڵایەتی و فەرمانبەرانی گرێبەست و مینحەی زیندانیانی سیاسی.
چوار سهرۆكایهتیهكهی عێراق كۆبونهوه و لهبارهی پێشهاتهكانی ناوخۆی وڵاتهكه و رۆژههڵاتی ناوهڕاست گفتوگۆیان كرد، پشتیوانی خۆیان بۆ رێوشوێنەکانی حکومەت بۆ سەپاندنی ئاسایش و سەقامگیری و پاراستنی سەروەری وڵات راگهیاند و جەختیشیان لە هەڵوێستی پتەوی عێراق کردەوە، لە دژی بەکارهێنانی خاکەکەی وەک شوێنی هێرش بۆ سەر وڵاتانی دراوسێ یان هەڕەشەکردن لەسەر ئاسایشی وڵاتەکانیان، وتیشی، بۆردوومانکردنی هەرێم پێشلکاری ئاشکرای سەروەریی خاکی عێراقە.
بەڕێوەبەری بازرگانیی هەرێم لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا دەڵێت، کاڵایەکی زۆر لە کۆگاکانی کەرتی گشتی و تایبەتدا هەیە و دڵنیایی دەدەن بە هاوڵاتیان کە مەترسیان لەسەر کەمبوونەوەی کاڵا نەبێت.
دوای شەش رۆژ لە هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران بەهای زێڕ لە بازاڕەکانی جیهاندا بەردەوامە لە بەرزبوونەوە و ئەمڕۆ یەک ئۆنسە لەو کانزا بە پێنج هەزار و ١٦٩ دۆلار و ٨٧ سەنت مامەڵەی پێوەدەکرێت و مستقاڵێک زێڕی عەیارە ٢١ بە ملیۆنێک و ١٣٢ هەزار دینارە.
٣٥ ساڵ لەمەوبەر خەڵکی کوردستان راپەڕینیان کرد بۆ ئەوەی حکومڕانییەکی دادپەروەرانە بێتە ئاراوە و لە خۆشگوزەرانی و ئازادییدا بژین و نەهامەتییەکانیان کۆتایی بێت، بەڵام بە پێچەوانەوە، دەسەڵاتی کوردی سەرقاڵی خۆدەوڵەمەندکردن و ململانێی یەکتر بوون و ژیان و گوزەرانی خەڵکیان لەبیر کرد.
وتەبێژی حکومەتی ماوەبەسەرچوو دەڵێت، ئەو راپۆرتانەی باسی هەرێمی کوردستان دەکەن کە گوایە بەشێکە لە پیلانێک بۆ پڕچەککردن و ناردنی پارتە کوردییە ئۆپۆزسیۆنەکان بۆ ناوخاکی ئێران بەتەواوی ناڕاستن و رەتیان دەکەنەوە.
رۆژی ٢٨ـی شوباتی ٢٠٢٦، سوپای پاسدارانی ئێران پەیامی داخستنی تەواوەتی گەرووی هورمزی راگەیاند، کە بە شادەماری وزەی جیهان دادەنرێت. بەهۆی ئەم هەڕەشەیە و هێرشەکانی سەر ئێرانەوە، حکومەتی عێراق بڕیاریدا بەرهەمهێنانی نەوت لە کێڵگەی رومێلە (گەورەترین کێڵگەی نەوتی وڵاتەکە) و پڕۆژەی قورنە ٢ـی رۆژئاوا رابگرێت، بەمەش رۆژانە نزیکەی یەک ملیۆن و ٢٠٠ هەزار بەرمیل نەوت راگیرا.
سەرۆکی هەرێم، لە ساڵیادی ٣٥ ساڵەی راپەڕین دەڵێت ، هەرێمی کوردستان وەک هەمیشە فاکتەرێکی سەرەکیی ئارامی و ئاشتی دەبێت و نابێته بەشێک لە هیچ ململانێ و پەرەسەندنێکی سەربازی کە زیان بە ژیان و ئاسایشی هاووڵاتییانمان بگەیەنێت، وتیشی، بۆ ئەوە پێویستیان بە یەکڕیزی و تەبایی هەیە.
پەیامنێری ئێن ئاڕ تی رایگەیاند، هاوردەکردنی بەرهەمە کشتوکاڵییەکان لە دەروازەی سنووری باشماخەوە دەستیپێکردەوە.
لە دوای هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران ئەمڕۆش، نرخی نەوت لە بازاڕەکانی جیهاندا زیاتر بەرزبووەوە و نرخی بەرمیلێک نەوتی خاوی برێنت بە ٨٢ دۆلار و ٥٧ سەنت مامەڵەی پێوە دەکرێت.
سەرۆکی یەکێتی لە یادی ٣٥ ساڵەی راپەڕین پیرۆزبای لە گەلی کورد دەکات و دەڵێت، "پیرۆزبای ٣٥ ساڵەی راپەڕین لە خەڵکە خۆشەویستەکەمان دەکەم، راپەڕین کە لە رانیەوە بڵێسەیدا، سەرەتای وەرچەرخان و سەردەمێکی نوێ بوو بۆ گەلەکەمان، کە ئێمە لە یەکێتی ئەندازیاری راپەڕینین و شانازی خاوەندارێتی ئەم دەستکەوتە مێژووییەمان پێبڕاوە، بەرپرسیارێتی هەموومانە بە پێکەوەیی و رۆحیەتی نیشتمانیی دوور لە دروشم هەنگاو بنێین بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانمان و یەک دەنگی و یەک گوتاری گەلەکەمان بنیادبنێینەوە ".
چاوگێک لە دارایی عێراق بە ئێن ئاڕ تی راگەیاند، بڕیاری خەرجکردنی پارەی مووچەی مانگی دووی هەرێم دراوە و بەزووترین کات خەرجدەکرێت.
کۆمپانیای دانەغاز دەڵێت، هەركات بە گونجاو زانرا ئامادەن بۆ ئەوەی دەستبكەنەوە بە بەرهەمهێنانی غاز.
چاوگێک لە دارایی عێراق بە ئێن ئاڕ تی راگەیاند، بڕیارە ئەمڕۆ تەمویلی مووچەی مانگی دووی موچەخۆرانی هەرێم دەستپێبکات.
ئەمڕۆ، ئاسمان هەوری تەواو دەبێت، لەهەندی ناوچەکانی ناوەراست و رۆژهەلاتی هەرێم کەمێک نمە باران دەبارێت، لەگەل کەمێک بەفر بارین بەتایبەتی لەناوچە شاخاوییە سنووریەکانی رۆژهەلات، ئەم ناجێگیریەی کەش بەردەوامی دەبێت تاکو کاتەکانی ئێوارە پاشان کەش سەقامگیر دەبێتەوە، لە کاتەکانی بەیانی تاکو نیوەڕۆ ئەگەری کەمێک چالاک بوونی با هەیە، پلەکانی گەرماش کەمێک بەرزدەبێتەوە، سبەینێش ئەگەری بوونی تۆزێکی سووک هەیە.
سەرۆکی یەکگرتوو دەڵێت، "راپەڕینی ١٩٩١ پیرۆز بێت لەگەلی باشوری کوردستان، رۆژێکی پڕشنگدارە لە مێژوی گەلەکەمان و دەروازەیەکی گرنگ بوو بۆ قۆناغێکی نوێ، بەڵام لەدوای ٣٥ ساڵ تێپەڕین بەسەر ئەو رۆژە مێژوییەدا بەداخەوە گەلەکەمان ئێستا لە نائومێدیەکی گەورەدایە بۆ ئایندەی مافەکانی و دەسەڵاتدارانی هەرێمیش دەستکەوتەکانیان کردووەتە قوربانی ویستە حزبی و ململانێ نادروستەکانیان".
ئەمڕۆ ئیسرائیل هێرشیکی نوێی بۆسەر تاران دەستپێکرد و شەوی رابردووش تاوەکو بەرەبەیانی، ئەمریکا و ئیسرائیل هێرشێکی ئاسمانی چڕیان کردە سەر ئێران چەندین سەکۆی مووشەکی و سیستمی بەرگری ئاسمانی و جبەخانە و بنکەی پاسدارانیان لەناوبرد، ئێرانیش بە مووشەک و درۆن ئیسرائیل و چەند پێگەیەکی ئەمریکای لە کەنداو بۆردومان کرد.
بە بۆنەی ٣٥ـەمین ساڵیادی دەستپێکی راپەڕینی گەلی کوردستان مەسعود بارزانی پەیامێکی بڵاوکردەوە و دەڵێت، راپەڕین بەرهەم و درێژكراوەی خەبات و قوربانیدانی دەیان ساڵەی جەماوەر و هێزە خەباتگێڕەكانی كوردستان بوو، هیوادارن كە هەرچی كێشە و ناكۆكی لە ناوچەكەدا هەیە بە رێگەی ئاشتیانە بگاتە ئەنجام و چارەسەر.
دوای ئەوەی بەشێکی میدیا ئەمریکی و عەرەبییەکان بڵاویانکردەوە، حزبە ئۆپۆزسیۆنەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان پێشمەرگەکانی ناردووەتە ئێران بۆ شەڕکردن، هەرزوو حزبە کوردییەکان ئەو هەواڵانەیان رەتکردەوە و وتیان, بەهیچ شێوەیەک هێزیان نەناردووەتە ئێران.
سوپای ئێران دەڵێت، رەتیدەکەنەوە هیچ مووشەکێکیان ئاراستەی تورکیا کردبێت، جەختیان لەوە کردەوە کە رێز لە سەروەری ئەو وڵاتە دەگرن.
سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت، لە هێرشەکانیان بۆ سەر ئێران پێشکەوتنی گەورەیان بەدەستهێناوە و تەواوی توانا ئەتۆمییەکانی ئەو وڵاتەیان لەناوبردووە، هۆشداریش دەداتە هەر کەسێک کە هەوڵی جێگرتنەوەی دەسەڵات بدات و سەرکردایەتی ئێران بکات؛ کۆتاییەکەی مردن دەبێت.
فەرماندەی ناوەندی هێزەکانی ئەمریکا دەڵێت، هێزەکانیان بەردەوامن لە ئۆپەراسیۆنەکانیان بۆ لەناوبردنی سەرچاوەی هەڕەشە موشەکییەکانی ئێران و زۆر بە وردی ئەوانە لەناو دەبەن و تێکیان دەشکێنن کە هەڕەشەن بۆسەر هێزەکانیان.
ئاژانسی تەسنیم دەڵێت، بەرپرسێکی باڵای ئێران هەموو ئەو دەنگۆیانە رەتدەکاتەوە کە پەیامی نهێنییان ناردبێت بۆ ئەمریکا، جەختدەکاتەوە کە هێزەکانیان لە ئامادە باشیدان بۆ جەنگێکی درێژخایەن.
کەمێک پێش ئێستا بە درۆن هێرش کرایە سەر ئۆردوگای کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان لە سورداشی سنووری سلێمانی.
نوسینگەی سەرۆک وەزیرانی عێراق دەڵێت، سودانی سەرجەم بەرپرسانی هەواڵگری لە فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانی دەشتی نەینەوا دوورخستەوە و وتووشیەتی، "هیچ نەرمییەک نانوێنین لە بەرامبەر هەر هەوڵێک بۆ راکێشانی عێراق بۆ ناو شەڕ".