چەند پەیامێکی گرنگی ترەمپ لەبارەی جەنگ
بەڕێوەبەرایەتی نەوت و کانزاکانی هەولێر ئاگاداری ئەو هاوڵاتییانە دەکاتەوە کە مامەڵەی وەرگرتنی کارتی ئەلیکترۆنیی غازیان (تایبەت بە ماددەی ١٤٠) پێشکەش کردووە و ناویان لە لیستەکاندا هاتووە، دەتوانن سەردانی بەڕێوەبەرایەتییەکە بکەن بۆ وەرگرتنەوەی کارتەکانیان.
سەرۆکی ئەمریکا لە لێدوانێکی نوێیدا رایگەیاند، ئێران لەوپەڕی لاوازییە و تەنیا تاوەکو رۆژی سێشەممە مۆڵەتیان لەبەردەستە بۆ یەکلاکردنەوەی هەڵوێستیان. دەشڵێت، "لەو کەسانە توڕەم کە دەستیان بەسەر ئەو چەکانەدا گرتووە کە بۆ خۆپێشاندەرانی ئێرانمان نارد، ئەوان باجێکی گەورە دەدەن بۆ ئەو کارەیان".
ئاژانسی ههواڵی فەرمی ئێران رایگەیاند، ئێران وهڵامی پێشنیاری ئاگربهستی بۆ پاكستان ناردووه و تێیدا ئاگربهستی رهتكردووەتهوهو جهختی له كۆتاییهێنانی یهكجاری به جهنگ كردووەتهوه.
وەزارەتی کارەبا ئاگاداری هاوڵاتییان دەکاتەوە کە سەکۆی دیجیتاڵیی “ئی - پسوولە” بۆ ماوەی چەند رۆژێک رادەوەستێت.
ئاژانسی رۆیتەرز ئاشکرای کرد، ئێران و ئەمریکا پێشنیازی رێککەوتنیان بەدەست گەیشتووە کە لە دوو قۆناغ پێکدێت بۆ ئاگربەست و دواتر رێککەوتنی کۆتایی بکرێت و چاوەڕی دەکرێت ئەمڕۆ دووشەممە رەزامەندیی لایەنەکانی لەسەر بدرێت.
کونسوڵی نوێی ئێران لە سلێمانی دەڵێت، دوژمنایەتییان لەگەڵ هەرێم و خەڵکەکەی نیە، بەڵام ئەمنیەتی ئێران هێڵی سورە و بەرگری لە خۆیان دەکەین دژی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ ئەم مەبەستەش هیچ شتێک رێگر نیە لە بەردەم هێرشەکانیان.
ئەنجومەنی وەزاری ئابووری عێراق رایگەیاند، بڕیاردرا سیستەمی ئەلیکترۆنی گومرگی لە مەرزەکانی هەرێمی کوردستان جێبەجێ بکرێت بۆ زیادکردنی شەفافیەت و رێکخستنەوەی داهاتەکان، هەروەها هاوردەکردنی زێڕ لەڕێگەی مەرزی تەرەبێلەوە لە سنووری ئوردن .
سەرۆکی فراکسیۆنی نەوەی نوێ رایگەیاند، دژی ئەو هێرشانەن کە دەکرێتە سەر هەرێمی کوردستان، هێرشەکانی سەر هەرێم لەلایەن گروپە لەیاسادەرچووەکانەوە ئەنجام دەدرێت.
پۆلیسی سلێمانی رایگەیاند، مەفرەزەكانی نوسینگەی نەهێشتنی تاوانی سەیدسادق تۆمەتبارێکیان دەستگیرکرد، کە ١٩ سەر ئاژەڵی دزی بوو.
سەرۆکی پەرلەمانی عێراق دەڵێت، شەممەی داهاتوو هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمارە و هەر کەس ئامادە نەبێت ناوەکەی بڵاودەکەنەوە.
وەزارەتی پێشمەرگە رایگەیاند، "شەوی رابردوو گرووپە لەیاسا دەرچووەکان، لە ڕێگەی چوار درۆنی بۆمبڕێژکراوەوە هێرشیان کردە سەر بارەگایەکی هێزی پێشمەرگەی کوردستان، ئێمە لە پێناو بەرژەوەندی هەموو خەڵکی عێراق و کوردستان و لەبەرچاوگرتنی ئەم دۆخە نالەبارە، دانمان بە خۆماندا گرتووە، بەڵام ئەگەر حکومەتی فیدراڵ هەر وا بێ هەڵوێست بێت ناچار دەبین هەڵوێستی دیکەمان دەبێت".
کەشناسی هەرێم رایگەیاند، ئەمشەو و بەیانیتاوە باران و برووسکەی بەهاری ناوچە جیا جیاکانی هەرێم و ناوچە شاخاوییەکان دەگرێتەوە و کارگەرییەکەی تا درەنگانی شەو بەردەوام دەبێت.
بەهای زێڕ لە بازاڕەکانی جیهاندا بەرزبووەوە و ئەمڕۆ یەک ئۆنسە لەو کانزا بە چوار هەزار و ٧٠٣ دۆلار مامەڵەی پێوەدەکرێت و مستقاڵێک زێڕی عەیارە ٢١ بە ملیۆنێک و ٣١ هەزار دینارە.
حەشدی شەعبی رایگەیاند، لە یەک کاتدا دوو بارەگایان لە نەینەوا و سەلاحەدین بۆردومان کران و میدیا عێراقییەکانیش بڵاویان کردەوە، لە شەوی رابردووەوە دوو جار بنکەی ڤیکتۆریای ئەمریکییەکان لە بەغدا بەئامانج گیراوە.
كۆمپانیای بەبازاڕکردنی نەوتی عێراق (سۆمۆ) داوای لە کڕیارە نێودەوڵەتییەکانی کردووە لە ماوەی ٢٤ کاتژمێردا پلان و خشتەی بارکردنی نەوتی خاو ئامادەبکەن، ئەوەش دوای ئەوەی ئێران لێخۆشبوونی بۆ عێراق دەرکرد کە کەشتییە نەوتییەکانی بە گەرووی هورمزدا تێپەڕێت.
بەهۆی جەنگی ئیسرائیل و ئەمریکا لەگەڵ ئێران، بازاڕی نەوتی جیهان تووشی گۆڕانکارییەکی گەورە بووە و ئەمڕۆش نرخی نەوت بەرزبووەوە، نرخی بەرمیلێک نەوتی خاوی برێنت بە ١٠٩ دۆلار و دوو سەنت مامەڵەی پێوە دەکرێت.
شەوی رابردوو ئیسرائیل و ئێران بە چەڕی یەکتریان بۆردومانکرد و باس لە دەیان قوربانی دەکرێت لە هەردوو وڵات.
شەوی رابردوو بە دەیان درۆن و موشەک هەولێر و سلێمانی کرانە ئامانج و بەهۆی هێرشە درۆنییەکانەوە لە سلێمانی بینایەکی دوو نهۆمی بەتەواوی رووخاوە، لە سنووری هەولێریش چەندین ناوچە و بارەگای حزبەکانی رۆژهەڵات کرانە ئامانج.
ئەکسیۆس رایگەیاند، ئەمریکا و ئێران لەگەڵ گروپێک لە وڵاتانی نێوەندگیر، گفتوگۆدەکەن لەبارەی رێککەوتنێک بۆ راگەیاندنی ئاگربەست بۆ ماوەی ٤٥ رۆژ.
شارەزایەکی ئابووری عێراق دەڵێت، هەناردەكردنی نەوتی عێراق لەڕێی بۆری كوردستانەوە بۆ ٣٤٠ هەزار بەرمیل لە رۆژێكدا زیاد دەكات.
پەرلەمانتارێکی نەوەی نوێ لەبارەی پڕۆژەی رووناکییەوە دەڵێت، "لە کاتێکدا بەپێی ستانداردە جیهانییەکان پێویستە تەنها **٥٪ بۆ ١٠٪**ی داهاتی خێزانێکی مامناوەند بۆ کارەبا بڕوات، کەچی ئێستا نرخەکەی ١٠٠٪ گرانترە و زۆرجار پارەی کارەبا لە مووچەی خەڵک زیاتر دێتەوە".
بازرگانیی خۆراکی سلێمانی رایگەیاند، بریکارەکان ئاگادار دەکەنەوە، هەر ماددەیەک لەناو بەشەخۆراکی مانگانەدا بەکەڵکی خواردن نەهات نەیدەن بە هاوڵاتییان.
کۆمپانیای نەوتی بەسڕە رایگەیاند،زۆربەی کۆمپانیا بیانییەکان لە کێڵگە نەوتییەکاندا كشاونەتەوە و ٩٠٠ هەزار بەرمیل نەوت بۆ پێداویستی ناوخۆ بەرهەمدەهێنین.
دۆناڵد ترەمپ دەڵێت، لە رێگەی کوردەکانەوە چەکیانن بۆ خۆپیشاندەرانی ئێران ناردووە بەڵام کورد ئەو چەکانەیان هەڵگرتووە بۆ خۆیان، وتیشی، لەگەڵ ئێران یان رێکدەکەون یان هێرش دەکەن سەر هەموو شتێک.
کۆمەڵێک هاوڵاتی کە فەرمانی دامەزراندنیان دەرچووە لەسەر وەزارەتی ناوخۆ نیگەرانی خۆیان دەردەبڕن لە دواکەوتنی دەستبەکاربوونیان و نادادی لە خەرجکردنی مووچە و لە بەیاننامەیەکدا دەڵێن، "ئێمە کۆمەڵێک گەنج و هاونیشتیمانین کە لە ساڵی ٢٠٢٤ـەوە بە کتابی فەرمی دامەزراوین لە وەزارەتی ناوخۆ و پڕۆسەی بایۆمەتریمان ئەنجام داوە لەسەر فەرماندەیی، فەرماندەی زێرەڤانی، بەڵام تا ئێستا نە بانگهێشتکراوین بۆ مەشق و نە مووچەمان وەرگرتووە".
بلۆمبێرگ رایگەیاند، کەشتییەکی نەوتی عێراق لە گەرووی هورمزەوە بەرەو مالیزیا تێپەڕی، ئەمە دوای رۆژێک دێت لەو بواردنەی كە ئێران بۆ عێراقی كرد لە بەكارهێنانی گەرووەكەدا.
لە درێژەی جەنگی ناوچەکە، ترەمپ دەڵێت، سێشەممە وێستگەکانی کارەبا و پردەکان لە ئێران دەکەینە ئامانج و سوپای پاسدارانیش دەڵێت، زنجیرەی ٩٦ـەمی مووشەکەکانمان ئاڕاستەی ئامانجە ئەمریکی و ئیسرائیلییەکان کرد لە ناوچەکە و سوپای ئیسرائیلیش وتی، ناوەندی تواناکانی ئێرانیان بۆ بەرهەمهێنانی چەک و مووشەک پێکاوە.
مەسرور بارزانی دەڵێت، بە توندی سەرکۆنەی ئەو هێرشانە دەکەن کە لەلایەن تیرۆریستانەوە کونسوڵخانەی گشتی ئەمریکا و ناوچە مەدەنییەکانی هەولێریان کردە ئامانج.
ئەندامێکی لیژنەی دارایی پەرلەمانی عێراق دەڵێت، مووچەی فەرمانبەران مسۆگەركراوە و هیچ کەمکردنەوە و دواکەوتنێکی بەسەردانایەت و دەستکاری ناکرێت، هەروەک پێشتریش تەیف سامی وەزیری دارایی عێراق دڵنیایی دابوو مووچەی فەرمانبەران مەترسی لەسەر نیە، سەبارەت بە مووچەی مانگی سێی مووچەخۆرانی هەرێمیش وەزیرێکی حکومەتی عیراق بە ئێن ئاڕتی وت رۆژی سێشەممە یەکلاکەرەوە دەبێت.
خوێندکارانی پۆلی ١٢ لە رانیە گردبوونەوە و داوا دەکەن، پڕۆگرامی خوێندن کەمبکرێتەوە و چاوگێک لە وەزارەتی پەروەردە بە ئێن ئاڕ تی وت، تائێستا هیچ بڕیارێک نەدراوە بۆ کەمکردنەوەی پڕۆگرامی خوێندن.