ئێران: بەهۆی جەنگەوە زیاتر لە ١٢٥ هەزار شوێنی مەدەنی زیانیان بەرکەوتووە
حکومەتی ئێران، ئاماری زیانەکانی کەرتی تەندروستی بەهۆی جەنگەوە راگەیاند و ئاشکرای کرد، ٢٦ کارمەندی تەندروستی کوژراون و سەدان ناوەند و بنکەی تەندروستیش زیانیان پێگەیشتووە. دەشڵێت، حکومەت بڕی ٤٠٠ ملیۆن تمەن بۆ کەلوپەلی ناوماڵ و ٣٠ ملیۆن تمەن بۆ خۆراک دەبەخشێتە ئەو کەسانەی بەهۆی جەنگەوە زیانیان کـردووە.
مەیموونەکان شامپانزەکان کە ساڵانێک لە باخچەی ئاژەڵانی پارکی کیبالێی ئۆگاندا پێکەوە ژیاون بوو بەشەڕییان و لانیکەم ٢٨ شامپانز کوژراون، زانایانیش ئەمە بە پڕۆسەی لەناوچوون و تێکچوونی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان پێناسە دەکەن.
محەمەد شیاع سودانی و محەمەد حەلبووسی، جەختیان کردەوە کە هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار هەنگاوێکی یەکلاکەرەوەیە بۆ بەردەوامبوون لە تەواوکردنی پێکهێنانی حکومەتێک کە تەواوی خواستەکانی هاوڵاتییان بەدیبهێنێت.
سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت، کە هێزە دەریاییەکانی وڵاتەکەی دەست دەکەن بە پرۆسەی گەمارۆدانی هەموو ئەو کەشتیانەی کە هەوڵی چوونەژوورەوە یان چوونە دەرەوە لە گەروی هورمز دەدەن.
نووسينگەی تایبەتی سەرۆکی پارتی سۆسیال دیموکراتی کوردستان رایگەیاند، "ئاسایشی یەكێتی بەبێ ئاگاداركردنەوە و بەدەر لە بنەما و ڕێكارە یاساییەكان،" شۆفێرێکی محەمەد حاجی مەحموود، سەرۆكی پارتەكەیان رفاندووە".
چاوگێک لە کۆرمۆر دەڵێت، چەند رۆژێکە کۆمپانیای دانەغاز بەرهەمهێنانی غازی لە کێلگەکە دەستی پێکردووەتەوە، بەڵام سەرباری ئەوە گرفتی کەمی غاز بەردەوامە و ئەوەش ناڕەزایی هاوڵاتیان و بریکارەکانی غازی لێکەوتووەتەوە.
کەشناسی بڕی بارانبارینی ئەمڕۆی ناوچە جیاوازەکانی بڵاوکردەوە و بەپێی ئامارەکەش، زۆرترین بڕی باران لە سنووری ئیدارەی راپەڕین و پارێزگای سلێمانی باریوە.
بەپێی رۆژژمێری ساڵانە بەبۆنەی جەژنی سەری ساڵی ئێزیدییەکان، چوارشەممە لە سەرجەم دامودەزگا فەڕمییەکانی عێراق و هەرێـم پشووی فەڕمییە.
دوای ئەوەی پەرلەمانی عێراق سەرۆک کۆماری نوێی هەڵبژاردن، ئێستا ئەوەی ماوەتەوە راسپاردنی کەسێکە بۆ پۆستی سەرۆک وەزیران و پێکهێنانی حکومەتی نوێ، بەپێی دەستوور رێکار و مەرجەکانی دیاریکردنی کاندیدی سەرۆک وەزیران و پێکهێنانی حکومەت چین؟
ئەمڕۆ یەکشەممە ١٢ـی نیسانی ٢٠٢٦، محەمەد باقر قالیباف، سەرۆكی شاندی ئێران لە دانوستانەكانی ئیسلام ئاباد لەگەڵ ئەمریكا وتی، " ئەمریکا لە لۆژیک و پرەنسیپەکانی ئێمە تێگەیشتووە ئێستاش بڕیار لای ئەوانە شایەنی متمانەی ئێمەن یان نا".
کەشناسی پێشبینییەکانی کەشوهەوای ٤٨ کاتژمێری داهاتووی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، شەپۆلێکی تاوەباران و هەورەبرووسکە ناوچە جیاوازەکان دەگرێتەوە و پێشبینی بارینی تەزرە دەکرێت.
ماڵپەڕی تانکەر تراکەرز رایگەیاند، تەنها دوێنێ زیاد لە پێنج ملیۆن بەرمیل نەوتی وڵاتانی کەنداو بە گەرووی هورمزدا تێپەڕیون، کە دوو ملیۆن بەرمیل نەوتی عێراق لەناویاندا بووە.
ئەمینداری گشتیی یەکگرتوو پیرۆزبایی لە نزار ئامێدی کرد بەبۆنەی بوونی بە سەرۆک کۆماری نوێی عێراق.
بەهای زێڕ لە بازاڕەکانی جیهاندا دابەزی و ئەمڕۆ یەک ئۆنسە لەو کانزا بە چوار هەزار و ٧٤٨ دۆلار مامەڵەی پێوەدەکرێت و مستقاڵێک زێڕی عەیارە ٢١ بە ملیۆنێک و ٣٠ هەزار دینارە.
جێگری سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت، "لە دوای ٢١ کاتژمێر دانوستاندن لەگەڵ ئێران نەگەیشتینە رێککەوتن و دەگەڕێینەوە ئەمریکا، ئەم ئەنجامە زۆر خراپە بۆ ئێران و هێڵە سوورەکانی ئێمە دەزانن، سوپاسی پاکستانییەکان دەکەین کە هەوڵیاندا جیاوازییەکانمان کەمبکەنەوە".
مەکتەبى سیاسیى پارتى رایگەیاند، هەڵبژاردنى سەرۆک کۆمار رەتدەکەنەوە و کەسێکیش بەو شێوازە دیاریبکرێت هەڵسوکەوتى لەگەڵ ناکەن و هەڵبژاردنى سەرۆک کۆمار لە دەرەوەى پەیڕەوى ناوخۆى پەرلەمان بەڕێوەچوو.
دوابەدوای بڕیاری دەستپێكردنەوەی پڕۆسەی خوێندن و كردنەوەی دەرگای خوێندنگەكان، خۆپاراستنی تەندروستی ڕاپەڕین ئاگاداری سەرجەم فرۆشگای خوێندنگاکان دەكاتەوە، كە پشکنین بۆ سەرجەم کاڵاوخواردن و خواردنەوەکانیان بکەنەوە.
نزار ئامێدی، دوای هەڵبژاردنی بە سەرۆک کۆمار، لەیەکەم وتاریدا لەناو هۆڵی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار جەختی کردەوە، کە دەستنیشانکردنی وەک سەرۆکی دەوڵەت “ئەمانەتێکی گەورە” و بەرپرسیارێتییەکە کە پێویستی بە کارێکی نائاسایی هەیە بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئەو تەحەدایانەی عێراق لەم قۆناغە هەستیارەدا پیایدا تێپەڕ دەبێت.
ئاژانسی تەسنیم رایگەیاند، دانوستانەکانی نێوان شاندەکانی ئێران و ئەمریکا لە ئیسلام ئابادی پایتەختی پاکستان پێشکەوتنی بەرچاویان بەخۆوە بینیوە. بەپێی ئاژانسەکە، گفتوگۆکان لە چوارچێوەی گشتی دەرچوون و ئێستا باس لە وردەکارییە تەکنیکییەکان دەکرێت، ئەمەش ئەگەری درێژکردنەوەی دانوستانەکان بۆ رۆژێکی دیکە هێناوەتە کایەوە.
سەرۆک وەزیرانی عێراق، بەبۆنەی هەڵبژاردنی نزار ئامێدی وەک سەرۆک کۆماری نوێی عێراق پیرۆزبایی لێکرد و دەڵێت، ئەم هەنگاوە دەبێتە هۆی بەهێزکردنی رێڕەوی دیموکراسی و تەواوکردنی ئیستحقاقە دەستوورییەکان لە وڵاتدا.
نزار ئامێدی، کاندیدی یەکێتی، دوای ئەوەی لە خولی دووەمی دەنگدان زۆرینەی دەنگەکانی بە دەست هێنا، بە سەرۆک کۆماری عێراق هەڵبژێردرا.
یەکەم خولی دەنگدان لە پەرلەمانی عێراق بۆ هەڵبژاردنی کاندیدی سەرۆک کۆمار بەبێ یەکلاییکردنەوە کۆتایی هات. هیچ کام لە کاندیدەکان نەگەیشتنە تێپەڕاندنی بەربەستی ٢٢٠ دەنگ، بەوەش پڕۆسەکە چووە خولی دووەمی دەنگدان.
پەیامنێری ئێن ئاڕ تی له كهركوك رایگەیاند، کەمێک پێش ئێستا مێرمنداڵێك لەگەڵ برایەکی تری دهچێته گوندی تەرجل بۆ کۆکردنەوەی ئاسن، دواتر چوونەتە ناو گۆماوێکی گوندەکە بۆ مەلەکردن و بە وتەی شایەتحاڵەکان، یهكێك لە مێرد منداڵەکان کە تەمەنی ١٣ ساڵ بووه لەئاوەکەدا خنکاوە.
میدیا فەرمییەکانی ئێران ئاشکرایان کرد، کە لە ئەنجامی کۆبوونەوەیەکی راستەوخۆ و ئاستبەرز لە ئیسلام ئابادی پایتەختی پاکستان، ئەمریکا رەزامەندی نیشانداوە لەسەر ئازادکردنی سەرجەم داراییە سڕکراوەکانی ئێران و جێبەجێکردنی ئاگربەست لە لوبنان.
پەیامنێری ئێن ئاڕ تی رایگەیاند، پڕۆسەی دەنگدان بۆ هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار لە پەرلەمانی عێراق کۆتایی هات و کەمێک پێش ئێستا لیژنەی سەرپەرشتیار دەستی بە جیاکردنەوە و ژماردنی دەنگەکان کرد.
سەرۆکی ئەمریکا دەستپێکردنی فەرمیی دانوستانەکانی وڵاتەکەی لەگەڵ ئێران راگەیاند و دەشڵێت، لە ئاییندەیەکی نزیکدا گەرووی هورمز بە رووی هاتوچۆی کەشتییەکاندا دەکرێتەوە و چاوەڕێی نیازپاکیی تاران دەکەن.
پەرلەمانتارێکی یەکێتی لە بەغدا دەڵێت، لە پێناو بەرژەوەندی خەڵکی هەرێم و عێراق و چارەسەرکردنی کێشە دارایی و ئەمنییەکان پێویستە سەرۆک کۆمار هەڵبژێردرێت. دەشڵێت، لۆبی تەواویان بۆ کاندیدەکەی خۆیان کە نزار ئامێدییە کردووە.
سەرۆکی کۆماری عێراق دەڵێت، بڕیارمدا خۆم بۆ خولی دووەمی پۆستی سەرۆک کۆمار کاندید نەکەم و دەشڵێت، لەماوەی سێ ساڵی رابردوودا کارمان بۆ گەڕانەوەی شکۆی عێراق کردووە، هەروەها کارمان کردوو بۆ گەڕانەوەی عێراق بۆ گۆڕەپانی نێودەوڵەتی.
کۆبوونەوەی پەرلەمانی عێراق بۆ هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار بە ئامادەبوونی ٢٢٣ پەرلەمانتار دەستیپێکرد و هاوکات هەریەک لە لەتیف رەشید و ئاسۆ فەرەیدون لە کاندیدبوون بۆ وەرگرتنی پۆستی سەرۆک کۆمار کشانەوە.
سەرۆکی لیژنەی دابەشکردنی غاز لە قایمقامیەتی سلێمانی دەڵێت، لەمڕۆوە دابەشکردنی غاز لە شاری سلێمانی و ناوچەکانی دەوروبەری ئاسایی دەبێتەوە و دۆخەکە دەگەڕێتەوە وەک پێشتر.