سەرنووچە:

دەستژکارکێشانا سەدریان..عیراق بەرەڤ تۆنێلا تارى

PM:06:13:14/06/2022
1132 جار خوێندراوەتەوە
جاسم محەمەد شەرنەخی
+ -

گۆرەى یاسایا پەرلەمانێ عیراقێ ژمارە (13) یا سالا 2018، بەشێ (سیێ)، ماددێ (12)، بڕگەیا (دویێ) ئەڤ دەستژکارکێشانا فراکسیۆنا هەرەمەزنا سەدرى (73) پەرلەمانتەر گەهشتە خالا دویماهیێ، پێدڤى هیچ جڤینگرێدانا پەرلەمانى و دەنگدانێ ل سەر نینە، چ ڕیگریا یاسایى ژێڕا نینە.

لێ ب چ حالێ هەى بت ئەڤ پێنگاڤا سەرکردەیێ دیارێ شیعى (موقتەدا سەدرى) هاڤێتى و تەڤ پەرلەمانتارێن وى هەر دجهدا پێگیرى پێ کرىن، هەمى چاڤدێر و شارەزایێت سیاسى ل ناڤدا و ل دەرڤە مەندەهۆش و حێبەتى کرن، گەلەک هێزێن سیاسیێن عیراقى تۆشى شۆکرنێ (صەدمێ) کرن، ژوانا هێزێن هەڤپەیمانێن وى یێن دناڤا فیدراسیۆنا (قورتالکرنا وەڵاتەکێ-تحالف إنقاذ وطن)ـدا، من بەحسێ هەڤپەیمانیا (سیادە) ب سەرکێشیا (خەمیس خەنجەر) و سەرۆکێ پەرلەمانێ (موحەمەد حەلبۆسى) یە، دیسان بەحسێ پارتى دیموکراتى کوردستانە.

ئەڤ سپڕایزا مەزن ژ چەندین ڕەخانڤە پیڤەلەرزەکا سیاسیە:

1-هەردوو هەڤپەیمانێن خوەیێن ناڤ بۆرین دحالێ واندا هێلان، هەمى ئارمانج و دلخوازیێن مەزنێن وان تێکدان: ژ وانا هەوڵێن سەرۆکێ پارتى بەرێز مەسعۆد بارزانى و حزبا وى ژبۆ دەستڤەئینانا عەرشێ سەرۆک کومارى، و چێکرنا حکۆمەتێ و وەرگرتنا پۆستێن هەرەمەزن و سیادى، ئەڤ هەلویستێ سەدرى هەمى هیڤى و حەزێن بوورین هاڤێتنە ل بەر دلۆڤانیا ڕەشباىێ بیابانێ، سەدرى هەڤپەیمانیا (إنقاذ وطن)، ژ مەزنترین پێکهاتا سیاسیا پەرلەمانى، خودانا نێزیکى (175) پەرلەمانتاران ژبۆ (102) پەرلەمانتاران ئیناتە خوار، هەر چەندە کتەکێن دى چنە سەر ژمارا (102)یێ – ئەگەر هەردوو هێز (پارتى و سیادە) مانە ل گەل هەڤ- چونکى هندەک شوینجهێن سدریان دێ ل بەر (سیادە) کەڤن.

و ل دویڤ یاسا هەلبژارتنا یا ساڵا 2021ێ گرنگترین شوینجهێن (بەدیلێن) سەدریان دێ ب ڤى ئاوایی بن:

(هەڤپەیمانا فەتح) یا (هادى ئەلعامرى): (11) کورسى، سەربەخۆ: (11) کورسى، (هێزێن دەولەتێ-قوى الدولە) یا (عەمار حەکیم) و (حەیدەر ئەلعەبادى): (9) کورسى، (دەولەتا یاسا) یا (نورى ئەلمالکى): ( کورسى، (ئیمتیداد) ئەو هێزا تەشرینیا ژ خوەنیشاندانێت گۆڕەپانا تەحریر سەرهلداى: (7) کورسى، بزاڤا (حقوق) نێزکى حزب الله یا عیراقى (حسین مۆنس): (4) کورسى ، تەصمیم ب سەرۆکاتیا (ئەسعەد عیدانى): (3) کورسى، قادمون: (2) کورسى...

2- ئەڤە ئێکەم جارە دمێژوویا ڤێ پارچەیا جیهانێدا لایەنەک ئەو بخوە بەشدار دحکۆمەتێدا، خوەدى مەزنترین گەلەکۆمیا (کوتلەیا) پەرلەمانى، ژنوى ئەو بهێت وخوە ڤەکێشت، و ژ چى خوەڤەکێشت؟ ژ پەرلەمانى بئێکجارى، ئەڤەیە ئەوا دبێژن: هندى بمینى دێ گەلەک تشتا بینی، یا د ناڤەندێن سیاسیدا سرۆشتى ئەوە: ئەگەر خوەڤەکێشان ژ پشکداریا دحکۆمەتێدا بت، هێزەک خوە ژ حکۆمەتێ لابدت و بچتە بەرەیێ ئوپۆزسیۆنێ، ئەڤ جۆرێ دویماهیێ یێ ڤەکێشانێ سەدریان سێ جارن ل سالێن: 2010، 2014، 2018 ئەنجامدایە، ئەو تشتەکێ ئاسایی بوو، لێ یا سەرێ مرۆڤى دڕاوەستینت ئەوە: هێزەکا خودانا ژمارەیەکا مەزنا ئەندامان، یا نوێنەراتیا زێدەتر ژ (10) ملیۆن کەسان دکت، هندى هەمى کوردان و نیڤەکا سونەیا کورسى دپەرلەمانیدا هەى، هەر ئەو بهێت دەست ژ پەرلەمانى بەردت، ئەڤە سەیر و عنتیکەیە و ژعەجێبیێت دونیایێیە.

3- ئەڤێ دەستژکارکێشانێ مێزەیا یاریا سیاسى ل هەمى کاراکتەرێن سیاسیێن عیراقێ وەرگێڕا، گشت کاغەز تەڤلى هەڤکرن، هێزا ڕکابەرا خوە (چارچۆڤەیا هەماهەنگی – الإطار التنسيقي)، ب سەرکێشیا نورى ئەلمالکى زۆر بەرەڤ پێشڤە بر، نێکسەر ئەوان خوە ژبۆ قویناغا داهاتى بەرهەڤ کرن، ناڤێ (مالکى) وەکۆ کاندید ژ بۆ پۆستێ سەرۆک وەزیران و چێکرنا حکۆمەتا عیراقێ دیارکرن، ب دیتنەکا سەرڤەسڤەیا سادە: هەر وەکى سەدرى جوانترین و مەزنترین دیارى ژ وان ڕا پێشکێش کرى.

4- دەنگۆیێ وێ چەندێ ژى هەیە دەرگەهێ کریارا سیاسى (سەرۆک کۆمار) ژ کوردان بهێتە ستاندن، هەر چەندە ئەز باوەرناکم ئەڤ تشتە ڕۆ بدت؛ ژبەرچەندین فاکتەرێن ناڤخویى و هەرێمدارى و نێڤدەولەتى - نها بیاڤ نینە ئەز ڕێز بکم - لێ ژدەستچۆنا کوردان یا ڤى پۆستى نەیا موستەحیلە ژى.

ب هەمى پیڤەران سەدرى شلقکاڤەکا مەزن ئێخستە د گەڕا عیراقێدا، بەلێ ڕەوشا پرۆسیسا سیاسییا ئاڵۆز ئەوى ئاڵۆزتر کر، ژ ڕێکا سەخت بەرەڤ تۆنێلەکا زۆر تاریا دویماهى نەدیار بر.

گەرەکە هەمى شارەزا و شۆلەژى ژ سیاسەتا عیراقێ ل سەر ڕاستیەکێ ڕێککەفتینە ئەوژى ئەڤەیە: ب چ ڕەنگان هێزا کارتێکرنا سەدرى ل سەر پرۆسیسا سیاسى دویر ناکەڤت، ئەگەر هەبۆنا ڕاستەڕاستا ڤى سەرکردێ شیعیێ جەماوەرى و دیسان پەپۆلیست ژ گۆڕەپانا سیاسییا نها خوە لادابت، لێ گۆمان نینە ڕەشەک و سیتاڤکا وى ل هۆڵا پەرلەمانى و ل ناڤەندێن سیاسیێن عیراقێ دویر ناکەڤت، هەیبەت و سەهما سەدرى و کارگەریا وى ناچت.

زۆر شاشى و سادەییە مرۆڤ هزر بکت: دێ سەدر بەلا خوە ژ ڕکابەرێن خوەیێن سیاسى ڤەکتن، هزر بکت ئەو چ دارا ناکەتە د خرخالا (تایرێ) عەرەبانا واناندا ئەڤە خەونە، سەدر هێزا جادەیا بەغدا و دەورۆبەر و ژێریا عیراقێ پێیە، دکارت جادەیێ ب شلقینت، زۆر چاڤەڕێیە: هەر حکۆمەتەکا بهێتە چێکرن؛ ئەو ب ئاماژەیەکێ ملیۆنەها خەلکێ ل گۆڕەپانا تەحریرا بەغدا و ل جادەیێن نەجەڤ و گەلەک جهێن دیتر بڕژینت، ئاگرى ل ژێر پیێت حکۆمەتێ هەلکت، نە ڕاوەستت هەتا حکۆمەت ب سەرهەڤدا ب هەلوەشینت، دویر نینە ژى ڕەوش زۆر تێکبچت، عیراق بەرەڤ شەرەکێ ئەهلى بچت، خۆدێ نەکتن خوینا خەلکێ ل جۆکان بهەڕکت.

گەلەری